Özünə inamın aşağı olması insanın gündəlik danışığında da özünü göstərə bilər. Psixoloqların fikrincə, tez-tez səbəbsiz yerə üzr istəmək, öz uğurlarını kiçiltmək və baş verən hər şeyə görə özünü günahlandırmaq özünəinam çatışmazlığının əlamətləri ola bilər.

HİT.az xəbər verir ki, bu barədə UNIAN nəşri Macarıstanın “NLC” portalına istinadən yazıb.

Məqalədə özünə güvəni az olan insanların daha çox işlətdiyi üç ifadə diqqətə çatdırılıb.

“Narahat etdiyim üçün üzr istəyirəm”

Nəzakətli olmaq müsbət xüsusiyyət sayılsa da, heç bir səbəb olmadan tez-tez üzr istəmək insanın başqalarına yük olmaqdan qorxduğunu göstərə bilər. Belə insanlar bəzən heç bir səhv etmədikləri halda belə, qarşı tərəfdən əvvəlcədən üzr istəməyə ehtiyac duyurlar.

“Bilmirəm, kifayət qədər yaxşıdır, ya yox”

Özünə inamı aşağı olan insanlar gördükləri işin, əldə etdikləri nəticələrin və verdikləri qərarların dəyərinə şübhə ilə yanaşa bilərlər. Hətta ətrafdakılar onların uğurunu açıq şəkildə görsələr belə, öz nailiyyətlərini yetərli hesab etmirlər.

“Bütün bunlar mənim günahımdır”

Daim özünü günahlandırmaq da diqqət çəkən əlamətlərdəndir. Belə insanlar baş verən hadisələrdə başqa şəxslərin və ya xarici amillərin rolunu nəzərə almadan məsuliyyəti öz üzərlərinə götürə bilirlər.

Özünəinamın aşağı olmasının səbəbləri

Məqalədə qeyd olunur ki, insanın özünə münasibətinə uşaqlıq təcrübələri, ailədə formalaşan davranış modelləri, məktəb illəri və sosial şəbəkələr təsir göstərə bilər. Klivlend Klinikasının mütəxəssislərinə görə, təkrarlanan mənfi təcrübələr, həddindən artıq tənqid və özünü başqaları ilə davamlı müqayisə etmək özünəinamın zəifləməsinə səbəb ola bilər. Uzun müddət davam edən bu vəziyyət narahatlıq, depressiya əlamətləri və ünsiyyət çətinlikləri ilə də əlaqəli ola bilər.

Miçiqan Universitetinin psixoloqu İtan Kross da daxili dialoqun insanın emosiyalarına və qərarlarına təsirini araşdırıb. Özünə daim mənfi fikirlər təlqin etmək zamanla insanın özünüqiymətləndirməsinə təsir göstərə bilər.

Özünəinamı necə gücləndirmək olar?

Mütəxəssislər ilk növbədə insanın özünü tənqid etdiyi və ya səbəbsiz yerə üzr istədiyi vəziyyətləri müəyyənləşdirməsini tövsiyə edirlər. Mənfi fikirləri daha obyektiv ifadələrlə əvəzləmək də faydalı ola bilər. Məsələn, “Bilmirəm, kifayət qədər yaxşıdır, ya yox” əvəzinə “Bu işi bacardığım qədər yaxşı yerinə yetirmişəm” demək mümkündür.

Kiçik uğurları qiymətləndirmək və özündən yalnız böyük nəticələr gözləməmək də özünə münasibətin yaxşılaşmasına kömək edə bilər. Özünəinam çatışmazlığı uzun müddət davam edir, ciddi narahatlıq yaradır və gündəlik həyata mane olursa, psixoloqa müraciət etmək tövsiyə olunur.

Samir