Gündəlik həyatda insanlar tez-tez sərt, eqosentrik və ya özünə həddindən artıq güvənən ifadələr işlədirlər. Təkcə bu cür sözlər insanın psixopatik xüsusiyyətlərə və ya hər hansı psixi pozuntuya malik olduğunu göstərmir.

HİT.az xəbər verir ki, bu barədə "Your Tango" yazıb.

Bununla belə, psixoloqlar qeyd edirlər ki, müəyyən nitq modelləri manipulyasiyaya, məsuliyyəti başqalarının üzərinə atmağa və digər insanların hisslərini dəyərsizləşdirməyə meyilli şəxslərdə təkrarlana bilər.

Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, yalnız insanın dediklərinə əsasən psixopatiya diaqnozu qoymaq mümkün deyil. Bunun üçün davranışın və şəxsiyyət xüsusiyyətlərinin kompleks peşəkar qiymətləndirilməsi tələb olunur. Lakin bəzi ifadələr, xüsusilə sistematik şəkildə təkrarlanırsa, sağlam olmayan ünsiyyət modelinin siqnalı ola bilər.

1. "Mən özüm üçün ən yaxşı olanı etməliyəm"

Bu ifadədən tamamilə sağlam insanlar da şəxsi sərhədlər və ya mühüm həyat qərarları ilə bağlı istifadə edə bilərlər.

Lakin insan bu sözlərlə daim başqalarının maraqlarına məhəl qoymamasına, məsuliyyətdən yayınmasına və öz hərəkətlərinin nəticələrini nəzərə almaq istəməməsinə haqq qazandırırsa, bu, narahatedici hal ola bilər.

2. "Sən həqiqətən mənə qulaq asmalısan"

Özünün tamamilə haqlı olduğuna həddindən artıq əmin olmaq dialoq aparmaq istəməməsindən xəbər verə bilər.

Yalnız özünün düzgün cavabı bildiyini mütəmadi şəkildə vurğulayan insan çox vaxt başqalarının fikirlərinə yer qoymur və etirazı şəxsi təhdid kimi qəbul edir.

3. "Sənə nəyin lazım olduğunu mən bilirəm"

Bu ifadə qayğıkeş səslənə bilər, lakin bəzən nəzarət vasitəsinə çevrilir.

Manipulyativ insan qarşısındakı şəxsin ehtiyaclarını ondan daha yaxşı bildiyinə inandırmağa və tədricən onu ilk növbədə özünə sərf edən qərarlar qəbul etməyə yönəldə bilər.

4. "Sən hamıdan fərqlisən"

Komplimentin özü problem deyil.

Lakin tanışlığın ilk mərhələsində həddindən artıq heyranlıq bəzən etimadı sürətlə qazanmaq üçün istifadə olunur. Bundan sonra həmin şəxs xüsusi sədaqət tələb etməyə və ya münasibətlərə nəzarət etməyə başlayırsa, bu, manipulyativ davranışın bir hissəsi ola bilər.

5. "Mən sadəcə çox məşğulam"

Hər kəs zaman-zaman məşğul olur.

Problem bu ifadənin yerinə yetirilməmiş vədlərə, yaxın insanlara məhəl qoymamağa və dəstəyin olmamasına daim bəhanə kimi istifadə edilməsi zamanı yaranır. Xüsusilə də insan öz maraqları üçün həmişə vaxt tapa bilirsə.

6. "Sənin bunu bilməməyin mənim günahım deyil"

Məsuliyyəti daim başqalarının üzərinə atmaq sağlam olmayan ünsiyyətin ən geniş yayılmış əlamətlərindən biridir.

İnsan səhvini etiraf etmək əvəzinə vəziyyəti dəyişdirə, günahkar axtara və ya özünü hadisənin qurbanı kimi təqdim edə bilər.

7. "Bir dəfə yaşayırıq"

Bu ifadə çox vaxt müsbət məna daşıyır və insanı yeni təcrübələrdən qorxmamağa çağırır.

Lakin manipulyativ kontekstdə bu sözlər qarşı tərəfi riskli və ya arzuolunmaz qərarlara sövq etmək üçün istifadə edilə bilər. Belə zaman digər insan üçün mümkün nəticələr nəzərə alınmır.

8. "Sən bunu səhv xatırlayırsan"

Ən narahatedici davranış modellərindən biri baş vermiş hadisələrin sistematik şəkildə inkar edilməsidir.

Əgər insan qarşısındakını söhbətləri və ya hadisələri səhv xatırladığına davamlı şəkildə inandırmağa çalışırsa və bu, həqiqətə uyğun deyilsə, belə davranış qazlaytinqin bir forması ola bilər. Qazlaytinq digər insanın öz qavrayışına və reallıq hissinə şübhə etməsinə yönəlmiş psixoloji manipulyasiyadır.

9. "Mənə təşəkkür etməli idin"

İnsan davranışına görə tənqid olunanda sağlam reaksiya adətən mövqeyini izah etməyə və ya üzr istəməyə hazır olmaqdır.

Əvəzində insan başqalarının ona təşəkkür etməli olduğunu israrla bildirirsə, hətta münaqişəyə səbəb olub və ya qarşı tərəfə zərər vurubsa belə, bu, öz davranışına görə məsuliyyət götürmək istəməməsindən xəbər verə bilər.

Samir