Psixoloq Dmitri Yaqudinin sözlərinə görə, qonaqlıq zamanı beynin mükafatlandırma sistemi aktivləşdiyi üçün insanlar aclıq hiss etməsələr belə, normadan artıq qida qəbul etməyə meylli olurlar.

HİT.az xəbər verir ki, insanlar qonaqlıqda çox vaxt planlaşdırdıqlarından daha artıq yemək yeyirlər. Bəzən aclıq hissi olmasa belə, ev sahibini incitməmək üçün əlavə salat götürür, tortdan dadır və ya başqa yeməkləri sınayırlar.

Gazeta.ru-ya danışan D. R. Yaqudin adına psixologiya elmləri doktoru Dmitri Yaqudin bildirib ki, bunun psixoloji səbəbləri var. Onun sözlərinə görə, birlikdə yemək yemək insan cəmiyyətində qədimdən formalaşmış sosial ritualdır.

"Qonaqlıq zamanı beynin mükafatlandırma sistemi aktivləşir. Beyin birlikdə yemək yeməyi təhlükəsizlik, qrupa aid olma hissi və emosional rahatlıqla əlaqələndirir. Təkamül baxımından ortaq süfrə 'biz eyni qrupa aidik' mesajını verirdi", deyə Yaqudin izah edib.

Psixoloqun sözlərinə görə, insanlar kollektiv mühitdə öz aclıq və toxluq siqnallarını daha zəif hiss edirlər. Ətrafdakıların yemək yeməsi beynin özünənəzarət mexanizmlərini zəiflədir. Mütəxəssislər bunu "sosial gücləndirmə effekti" adlandırırlar. Nəticədə insan sadəcə başqalarının yemək yediyini gördüyü üçün porsiyasını artırır.

Yaqudin qeyd edib ki, bunun fizioloji səbəbləri də mövcuddur. Qonaqlıq zamanı söhbətlər, yemək qoxuları, yeni dadlar, musiqi, müsbət emosiyalar və bəzən alkoqol qəbul edilməsi beyində həzz gözləntisini artıran dopamin sistemini aktivləşdirir. Buna görə də insan tox olsa belə, yenidən yemək istəyi yarana bilər.

Mütəxəssis ailə ənənələrinin də bu davranışa təsir etdiyini vurğulayıb. Bir çox ailələrdə yemək qayğı və diqqət göstərməyin əsas ifadə vasitələrindən biri hesab olunur. "Heç nə yemirsən", "Bir az da götür" kimi ifadələr insanda narahatlıq yaratmadan müəyyən psixoloji təzyiq formalaşdırır və o, narahat vəziyyətdən qaçmaq üçün əlavə yemək yeməyə razılaşır.

Yaqudin bildirib ki, bayram süfrəsində bir qədər artıq yemək özlüyündə problem və ya iradə zəifliyi hesab olunmur. Əsas risk qidanın narahatlıq, stress və ya qəbul edilmək ehtiyacını aradan qaldırmağın yeganə vasitəsinə çevrildiyi hallarda yaranır.

Psixoloq həddindən artıq yeməyin qarşısını almaq üçün yeməyə tələsməməyi və qısa fasilələr verməyi tövsiyə edib. Onun sözlərinə görə, emosional impuls adətən təxminən 90 saniyə davam edir. Bu müddəti gözlədikdən sonra insan həqiqətən ac olub-olmadığını və əlavə porsiyaya ehtiyac duyub-duymadığını daha düzgün qiymətləndirə bilir.

Samir