Müasir dövrdə vaxtımızın böyük hissəsini kresloda və ya masa arxasında keçiririk. Yeni bir araşdırma göstərir ki, fasiləsiz uzun müddət oturmaq xərçəng riskini əhəmiyyətli dərəcədə artırır və bədəndə hüceyrə zədələnməsinə zəmin yaradır. Gün ərzində edilən kiçik fasilələr isə həyati əhəmiyyət daşıyır.

HİT.az xəbər verir ki, Qlazqo Universiteti tərəfindən aparılan genişmiqyaslı tədqiqatda 90 mindən çox yetkin insanın sağlamlıq göstəriciləri 12 il ərzində izlənilib. İştirakçıların gündəlik rutinləri təhlil edilərək uzun müddət hərəkətsiz qalma davranışı araşdırılıb. Nəticələrə görə, uzun müddət fasiləsiz oturan şəxslərdə xərçəngə tutulma riski 3 faiz, bu xəstəlikdən ölüm ehtimalı isə 9 faiz artır. Xüsusilə pankreas və yoğun bağırsaq xərçəngi kimi növlərdə, artıq çəki faktoru da əlavə olunduqda risk daha da yüksəlir.

Uzun müddət hərəkətsiz qalma bədəndə iltihab prosesini aktivləşdirir. Bu isə hüceyrə DNT-sinin zədələnməsinə və şişlərin yaranması üçün əlverişli mühitin formalaşmasına səbəb olur. İnsulin müqaviməti ilə əlaqəli proseslər tip 2 diabet riskini də artıraraq xərçəng hüceyrələrinin inkişafını dolayı yolla sürətləndirə bilir. Bununla belə, alimlər bu dövranı qırmaq üçün ağır idman fəaliyyətlərinə ehtiyac olmadığını bildirirlər.

Gün ərzində cəmi yarım saatlıq hərəkət belə xərçəngdən ölüm riskini 18 faiz azalda bilər. Uzun oturma bloklarını qısa gəzintilərlə bölmək ümumi xərçəng riskini 6 faiz aşağı salır. Obezite və diabetlə bağlı xəstəliklərdə isə bu qoruyucu təsir 10 faizə qədər yüksəlir. Mütəxəssislər sağlamlıq tövsiyələrində yalnız intensiv idmanı deyil, gün ərzində yayılmış yüngül hərəkətin də vacibliyini vurğulayırlar.

Hətta beş dəqiqəlik sürətli fəaliyyətlər belə metabolizmin yenidən aktivləşməsinə kömək edir. Gələcək tədqiqatlar fərdlərin həyat tərzinə uyğunlaşdırılmış hərəkət strategiyalarının hazırlanmasına yönəlib. Gündəlik rutinə əlavə ediləcək kiçik dəyişikliklər sağlamlığın qorunmasında mühüm rol oynaya bilər.

Samir