Səhv yerdə qazılan quyu necə böyük fəlakətə səbəb oldu?

DÜNYA
22:46 / 25.07.2026
60

ABŞ-ın Luiziana ştatındakı kiçik Penye gölü 1980-ci ildə baş vermiş texnogen qəza nəticəsində tamamilə dəyişib. Bir qazma əməliyyatı zamanı buraxılan səhv gölün dərinliyini, suyun tərkibini və bütöv ekosistemini geri dönməz şəkildə dəyişdirib.

HİT.az xəbər verir ki, məlumata görə, 20 noyabr 1980-ci ildə "Texaco" şirkəti gölün yaxınlığında geoloji kəşfiyyat məqsədilə qazma işləri aparırdı. Gölün altında isə "Diamond Crystal" şirkətinə məxsus duz mədəni fəaliyyət göstərirdi və burada onlarla işçi çalışırdı.

Sonradan müəyyən edilib ki, qazma briqadası ilə mədən mütəxəssisləri fərqli koordinat sistemlərindən istifadə etdikləri üçün quyu nəzərdə tutulan nöqtədən kənara çıxaraq yeraltı duz mədəninin qoruyucu qatını deşib.

Əvvəlcə hadisə adi texniki nasazlıq kimi görünüb. Qazma avadanlığı ilişib qalıb və çıxarıla bilməyib. Az sonra platforma əyilməyə başlayıb və işçilər ciddi qəzanın baş verdiyini anlayıblar.

Platformadakı əməkdaşlar vaxtında ərazini tərk ediblər. Yeraltı mədəndə çalışan işçilər də suyun daxil olması barədə xəbərdarlıq aldıqları üçün vaxtında təxliyə olunublar.

Qoruyucu qat dağıldıqdan sonra gölün suyu böyük sürətlə duz mədəninə axmağa başlayıb. Su duz laylarını əridərək kiçik dəliyi qısa müddətdə nəhəng çuxura çevirib və güclü burulğan yaranıb.

Bir neçə saat ərzində qazma platforması, yedək gəmisi və 11 barja suyun altında qalıb. Güclü dalğalar yaxınlıqdakı qədim ağaclardan ibarət bağı və istixananın bir hissəsini də su altında qoyub.

Qəzanın ən diqqətçəkən nəticələrindən biri isə gölün ekosisteminin tamamilə dəyişməsi olub. Penye gölü Meksika körfəzi ilə əlaqəli olduğundan şirin su yeraltına axdıqca dəniz suyu əks istiqamətdə gölə dolmağa başlayıb. Axının gücü o qədər böyük olub ki, təxminən 46 metr hündürlükdən tökülən müvəqqəti şəlalə yaranıb və həmin dövrdə Şimali Amerikanın ən hündür şəlaləsi hesab edilib.

Bir neçə gün sonra mədəndə təzyiq sabitləşib və batan 11 barjadan doqquzu gözlənilmədən yenidən suyun səthinə qalxıb.

Qəza nəticəsində gölün dərinliyi təxminən 3 metrdən 60 metrə qədər artıb. Şirin su duzlu su ilə əvəzlənib, bunun nəticəsində əvvəlki canlı növlərinin əksəriyyəti yoxa çıxıb, onların yerini isə dəniz balıqları və sahil ekosisteminə məxsus digər canlılar tutub.

Hadisə zamanı insan tələfatı qeydə alınmasa da, qazma platforması, bir neçə gəmi və duz mədəninin bir hissəsi məhv olub. Bundan sonra həmin ərazidə duz hasilatı tamamilə dayandırılıb.

Hazırda Penye gölü Luiziana ştatının qeyri-adi təbii məkanlarından biri hesab olunur və balıqçılarla turistlərin maraq göstərdiyi yerlərdən biridir.

Samir
 

0