Qərbi Avstraliyanın sahillərində həyata keçirilən süni rif layihəsi dəniz ekosistemində nəzərəçarpacaq dəyişiklik yaradıb. 2013-cü ildə Bunberi və Dunsboru şəhərləri yaxınlığında dənizin dibinə yerləşdirilən xüsusi beton konstruksiyalar üç il ərzində bölgədə qeydə alınan balıq növlərinin sayını təxminən beş dəfə artırıb.
HİT.az "Antena3"ə istinadən xəbər verir ki, layihə çərçivəsində hər rif üçün 30 ədəd xüsusi beton modul – “Fish Boxes” yerləşdirilib. Təxminən 3 metr uzunluğunda olan hər bir konstruksiyanın çəkisi 10 ton təşkil edib. Modullar suyun hərəkətini sürətləndirmək, balıqlar üçün sığınacaq yaratmaq və qidalanma zonaları formalaşdırmaq məqsədilə hazırlanıb.
Məlumata görə, süni riflər quraşdırılmamışdan əvvəl həmin ərazilərdə cəmi 12-yə yaxın balıq növü qeydə alınmışdı. Üç il sonra isə konstruksiyalardan 60-dan çox balıq növünün istifadə etdiyi müəyyənləşdirilib.
Süni riflərin əsas xüsusiyyətlərindən biri suyun dibindən qida maddələri ilə zəngin təbəqəni yuxarıya daşıyan axınların yaranmasına şərait yaratmasıdır. Bu proses fitoplankton və zooplanktonun inkişafını dəstəkləyir. Onlar isə dənizdə daha iri canlılar üçün əsas qida mənbələrindən birini təşkil edir.
Riflərin yerləşdirilməsindən təxminən altı ay sonra beton səthlərin böyük hissəsinin yosunlarla örtüldüyü müşahidə edilib. Bir ildən bir qədər sonra isə mərcan yosunları, süngərlər və digər dəniz orqanizmləri konstruksiyalarda məskunlaşmağa başlayıb.
Bununla da əvvəlcə sadəcə beton bloklardan ibarət olan strukturlar tədricən mürəkkəb sualtı yaşayış mühitinə çevrilib. Yosunlar və onurğasız canlılar yeni qida və sığınacaq mənbələri yaradaraq daha çox dəniz canlısının həmin ərazidə toplanmasına şərait yaradıb.
Süni riflər balıqçılar üçün də əlçatan məsafədə yerləşdirilib. Bunberi yaxınlığındakı konstruksiyalar təxminən 17 metr, Dunsborudakı rif isə 27 metr dərinlikdə quraşdırılıb.
Layihənin əsas məqsədlərindən biri əhəmiyyətli balıq növlərinin yaşayış mühitini genişləndirmək və həvəskar balıqçılıq üçün yeni imkanlar yaratmaq olub.
Mütəxəssislərin apardığı müşahidələr süni riflərin zaman keçdikcə yalnız fiziki konstruksiya olaraq qalmadığını, üzərində və ətrafında müxtəlif canlıların məskunlaşması nəticəsində bütöv ekosistemə çevrilə bildiyini göstərib.
Samir
