Fransada prezident seçkilərinə beş ay qalmış sağçı Milli Birlik Partiyasının lideri Marin Le Penin mövqeləri sürətlə möhkəmlənir. Sorğular onun təkcə ənənəvi sağçı elektorat arasında deyil, mərkəzçi və mülayim sağçı seçicilər arasında da dəstək qazandığını göstərir. Əvvəllər Le Penə etiraz namizədi kimi yanaşan fransızların bir qismi artıq ona ölkəni idarə edə biləcək siyasətçi kimi baxır.
HİT.az xəbər verir ki, bu barədə “Kommersant” nəşri Fransadakı müxbiri Aleksey Tarxanovun təhlilində yazıb.
Noyabrın 10-da “Le Figaro Magazine”də dərc olunan sorğunun nəticələri Le Penin mövqelərindəki dəyişikliyi üzə çıxarıb. Araşdırmada respondentlərdən yalnız hansı namizədə səs verəcəkləri deyil, həm də siyasətçilərin prezidentlik qabiliyyətlərini qiymətləndirmələri istənilib. Le Pen bir ay ərzində ölkəyə rəhbərlik etmək səriştəsinə dair göstəricisini beş faiz bəndi artırıb. Xüsusilə sağçı seçicilər arasında onun nüfuzu yüksəlib.
Bununla belə, gənc seçicilər arasında Le Penə münasibət hələ də ehtiyatlıdır. 18-24 yaş qrupunda respondentlərin yalnız 22 faizi onun ölkə üçün zəruri qərarlar qəbul edə biləcəyini, 33 faizi isə yaxşı prezident ola biləcəyini düşünür. 25-34 yaş qrupunda bu göstəricilər müvafiq olaraq 48 və 50 faizə çatır. Yaşlı seçicilər arasında dəstək daha yüksəkdir.
Le Penin elektoratını genişləndirməsinin digər göstəricisi 2022-ci ildə Emmanuel Makrona səs vermiş seçicilərlə bağlıdır. “Ipsos-BVA-CESI” sorğusuna əsasən, həmin seçicilərin 13 faizi növbəti prezident seçkilərində Le Peni dəstəkləməyə hazırdır.
Bu tendensiya Makronun siyasi mərkəz ətrafında yaratdığı koalisiyanın zəiflədiyini göstərir. Onun əvvəlki tərəfdarlarının bir qismi sabiq baş nazir Eduard Filipi, digərləri solçu siyasətçi Rafael Qlüksmannı dəstəkləməyə meyillidir. Bəziləri isə seçim etməkdə çətinlik çəkir. Belə bir şəraitdə Le Penin də onların alternativləri sırasına daxil olması Fransa siyasətində ciddi dəyişiklik kimi qiymətləndirilir.
Sağ düşərgədə də münasibətlər dəyişir. Fransanın sabiq prezidenti Nikola Sarkozi Le Peni mümkün namizədlər arasında ən yaxşı seçim hesab etdiyini bildirib. O, ənənəvi sağçı qüvvələrin Milli Birlik Partiyasına qarşı əvvəlki kimi vahid cəbhə yaratmasının artıq zəruri olmadığını düşünür. Sarkozinin mövqeyi partiyalar arasında rəsmi ittifaq çağırışı olmasa da, sağçı elektoratın birləşməsi baxımından mühüm siyasi siqnal sayılır.
Le Penin qarşısında əvvəllər dayanan maliyyə maneələri də qismən aradan qalxır. Noyabrın 10-da Milli Birlik Partiyasının iki Avropa bankından ümumilikdə 10,6 milyon avro kredit almaq üçün ilkin razılıq əldə etdiyi məlum olub. Hələlik söhbət imzalanmış müqavilədən deyil, ilkin razılıqdan gedir. Bununla belə, bu vəsait seçki qərargahının fəaliyyəti, regionlara səfərlər və təbliğat kampaniyası üçün mühüm imkan yarada bilər.
Bütün bunlara baxmayaraq, Le Penin qələbəsi hələ təmin olunmayıb. Sorğularda birinci tur üzrə yüksək nəticə əldə etmək ikinci turda mütləq qələbə demək deyil. Nəticəyə seçici fəallığı, digər namizədlərin tərəfdarlarının mövqeyi və Le Penin rəqiblərinin vahid namizəd ətrafında birləşə bilməsi təsir göstərəcək.
Təhlildə vurğulanır ki, Le Pen üçün əsas dəyişiklik onun ətrafındakı siyasi təcridin zəifləməsidir. Əvvəllər Milli Birlik Partiyasına qarşı birləşən qüvvələrin bir qismi artıq bu strategiyanı şərtsiz dəstəkləmir. Beləliklə, Le Pen təkcə sağçıların deyil, Makronun siyasətindən narazı qalan bəzi mərkəzçi seçicilərin də diqqətini cəlb etməyə başlayıb.
Samir
