Valideynlərlə münasibətlərin qırılması adətən qəfil verilən qərar olmur. Əksər hallarda bundan əvvəl böyüklərin dəfələrlə münasibətləri düzəltməyə çalışdığı, lakin nəticə əldə edə bilmədiyi uzun bir proses dayanır. Getdikcə daha çox araşdırma və psixoloji təhlil bu vəziyyətin arxasında təkrarlanan müəyyən davranış modellərinin olduğunu göstərir.

HİT.az xəbər verir ki, bu barədə NLC yazır. 

Böyüklərin valideynləri ilə münasibəti kəsməsi impulsiv addım deyil. Bu, insanın münasibəti təhlükəsiz və dəstəkləyici yox, zərərverici kimi qəbul etdiyi nöqtədir.

Emosional empatiyanın olmaması

Ən çox rast gəlinən dönüş nöqtələrindən biri empatiyanın olmamasıdır. Valideynlər uşağın hisslərini anlaya bilmədikdə və ya onları mütəmadi olaraq dəyərsizləşdirdikdə, bu, uzunmüddətli uzaqlaşmaya səbəb olur.

“Toxunulmazsan”, “bu o qədər də ciddi deyil” kimi ifadələr əvvəlcə kiçik görünə bilər, lakin zamanla insana onun yaşadıqlarının əhəmiyyətli olmadığı mesajını verir. Nəticədə bu, təkcə ağrılı deyil, həm də dağıdıcı olur.

Nəzarət ehtiyacı

Bir çox ailələrdə uşaq rolları böyüklükdə də davam edir. Bəzi valideynlər övladlarının qərarlarını – münasibətlərini, işini, həyat tərzini – idarə etməyə çalışırlar.

Birbaşa nəzarət alınmadıqda isə günahkarlıq hissi yaratmaq, emosional təzyiq və ya maddi təsir kimi daha dolayı üsullardan istifadə edilir. Bu da münasibətləri qeyri-bərabər və sıxıcı edir.

Sərhədlərə məhəl qoymamaq

Böyüklərin öz məkanı və qərar azadlığı olur. Valideynlər bunu qəbul etmədikdə və sərhədləri daim pozduqda – istənilmədən müdaxilə və ya xahişlərin nəzərə alınmaması kimi – ciddi gərginlik yaranır.

Sərhədlərə hörmət sağlam münasibətin əsas şərtidir. Bu olmadıqda bir çox insan tam uzaqlaşmağı seçir.

Hisslərin alçaldılması

Bu, empatiyanın olmamasından fərqlidir. Burada valideynlərin uşağın emosional təcrübəsini davamlı şəkildə kiçiltməsi nəzərdə tutulur.

Məsələn, ələ salmaq, “keçər” demək və ya qarşı tərəfin hisslərini əhəmiyyətsiz göstərmək. Bu, insanın öz emosiyalarını dəyərsiz saymasına gətirib çıxarır.

Uşağa həddindən artıq bağlılıq

Bəzi valideynlər emosional və gündəlik baxımdan övladından həddən artıq asılı olur. Belə olduqda münasibət qarşılıqlı deyil, bir tərəfli yükə çevrilir.

Övlad dəstəkçi, təsəlli verən və emosional dayaq roluna düşür. Bu isə uzunmüddətdə yorucu və sıxıcı olur.

Dəstək və təşviqin olmaması

Bir çox böyüklər valideynlərinin onlara heç vaxt inanmaması səbəbindən uzaqlaşır.

Daimi tənqid və ya emosional soyuqluq insanın özünə inamını formalaşdırmağa imkan vermir.

Daim qurban rolunda olmaq

Bəzi valideynlər hər vəziyyətdə özlərini zərərçəkən kimi göstərir və məsuliyyəti qəbul etmirlər.

Münaqişələrdə vəziyyəti elə dəyişirlər ki, nəticədə qarşı tərəf günahkar kimi görünür. Bu isə açıq ünsiyyəti çətinləşdirir.

Emosiyaları tənzimləyə bilməmək

Valideyn davranışının qeyri-sabitliyi də ciddi problemdir. Bir gün mehriban olan valideyn növbəti gün aqressiv və ya soyuq ola bilər.

Bu qeyri-müəyyənlik böyüklükdə də davam edir və çoxları yalnız məsafə saxlamaqla rahatlıq tapır.

Daim konflikt yaratmaq

Bəzi ailələrdə gərginlik davamlıdır və bunu çox vaxt valideynlər özü yaradır.

Daim mübahisə, inciklik və dram yaratmaq zamanla münasibətlərin pozulmasına gətirib çıxarır.

Narsisistik xüsusiyyətlər

Narsisistik xüsusiyyətlərə malik valideynlər uşağı ayrıca şəxsiyyət kimi deyil, öz ehtiyaclarının davamı kimi görürlər.

Belə münasibətlərdə uşağın ehtiyacları ikinci plana keçir və bir çox insan yalnız məsafə yaradaraq çıxış yolu tapır.

Sevgi və istiliyin olmaması

Sevginin çatışmazlığı hər zaman açıq görünmür. Bəzən bu, sadəcə soyuqluq, fiziki və emosional yaxınlığın olmaması kimi təzahür edir.

Belə mühitdə böyüyən insan sevginin şərtli olduğunu öyrənir və bunu sonradan başqa münasibətlərdə axtarır.

Qeyd etmək lazımdır ki, münasibətlərin kəsilməsi hər zaman sevginin olmaması demək deyil. Çox vaxt bu, insanın uzun müddət sağlam əlaqə qurmağa çalışdıqdan sonra psixoloji sağlamlığını qorumaq üçün məsafə seçməsi deməkdir.

Samir