Bəzi insanlar diaqnoz qoyulmuş şəxsiyyət pozuntusu olmasa belə, davranışları ilə sosiopatiya əlamətlərini xatırlada bilərlər. 

HİT.az xəbər verir ki, "YourTango" nəşrinin yazdığına görə, müəyyən təkrarlanan ünsiyyət modelləri insanda başqalarının hisslərini tanımaq və anlamaq bacarığı olan elementar empatiyanın olmamasına işarə edə bilər.

Məqalənin müəllifi qeyd edir ki, zahirən belə insanlar tamamilə adi, cazibədar və ya özünəinamlı görünə bilərlər. Lakin gündəlik söhbətlərdə işlədilən bəzi ifadələr, xüsusilə də onların mütəmadi təkrarlanması narahatedici davranış xüsusiyyətlərindən xəbər verə bilər.

"Başqalarının nə düşündüyü mənə maraqlı deyil". Müəllifin fikrincə, özünəinam ətrafdakı insanların hiss və düşüncələrinə tamamilə məhəl qoymamaq demək deyil. "Başqalarının nə düşündüyü mənə maraqlı deyil" ifadəsi insanın öz hərəkətlərinə görə məsuliyyətdən yayınmasının üsuluna çevrilə bilər. Bununla belə, təkcə bu ifadə problemli davranışın sübutu deyil – ümumi kontekst mühüm əhəmiyyət daşıyır.

"Sən həddindən artıq həssassan"

Bu ifadədən qarşı tərəfin emosiyalarını dəyərsizləşdirmək üçün istifadə edilə bilər. Söz və ya hərəkətlərinin digər insana ağrı verdiyini qəbul etmək əvəzinə, həmsöhbət diqqəti zərər çəkmiş şəxsin reaksiyasına yönəldir. Nəticədə insan öz hisslərinə şübhə etməyə və onu narahat edən məsələlər barədə danışmaqdan tədricən çəkinməyə başlaya bilər.

"Mən sadəcə zarafat edirdim"

Burada təhqiramiz ifadələri ört-basdır etmək üçün istifadə olunan "yumor" nəzərdə tutulur. İnsan alçaldıcı zarafat etdikdən dərhal sonra "Mən sadəcə zarafat edirdim" deyirsə, bu, məsuliyyətdən yayınma üsulu ola bilər.

Müəllif vurğulayır ki, insanın şəxsi sərhədləri pozduğunu bildirdikdən sonra qarşı tərəfin reaksiyası əsas əhəmiyyət daşıyır. Başqalarının hisslərinə həqiqətən əhəmiyyət verən insan adətən üzr istəməyi və həmin səhvi təkrarlamamağı bacarır.

"İnsanlar yalnız sənin üçün nəsə edə bildikləri zaman faydalıdırlar"

Müəllif ətrafındakı insanları əsasən onların faydalılığı baxımından qiymətləndirən şəxslərə diqqət çəkir. Belə insanlar həmsöhbətin vəzifəsi, pulu, əlaqələri və ya imkanları ilə maraqlana, praktiki fayda aradan qalxdıqdan sonra isə ona maraqlarını kəskin şəkildə itirə bilərlər.

Müəllifin sözlərinə görə, problem insanın dəyərinin faktiki olaraq yalnız qarşılığında nə verə bilməsi ilə müəyyən edildiyi zaman yaranır.

"Problem onlarda idi"

Müəllifin sözlərinə görə, insan bütün münaqişələrdə keçmiş dostlarını, partnyorlarını, həmkarlarını və ya qohumlarını daim günahlandırır və heç vaxt öz rolunu qəbul etmirsə, buna diqqət yetirmək lazımdır.

Həyatda həqiqətən ədalətsiz vəziyyətlər baş verir. Lakin emosional cəhətdən yetkin insan adətən öz səhvlərini də görə bilir. Əgər "günahkarlar" siyahısı daim artır, insanın özü isə heç vaxt məsuliyyət daşımırsa, bu, müəyyən davranış nümunəsindən xəbər verə bilər.

"Buna görə mənə heç nə olmayacaq"

Məqalədə qeyd olunur ki, yalan danışa, aldada, qaydaları poza və ya başqalarını manipulyasiya edə bildikləri ilə öyünən insanlara xüsusi diqqət yetirmək lazımdır.

Belə insanlar üçün əsas məsələ hərəkətin düzgün olub-olmaması deyil, yalnız ifşa olunmamaq ola bilər.

"Heç olmasa burada olduğum üçün mənə təşəkkür et"

Bu tip ifadələr emosional asılılıq yaratmaq istəyinə işarə edə bilər. İnsan partnyoruna, dostuna və ya qohumuna onun üçün guya nə qədər iş gördüyünü xatırladır və başqa insanların həmin şəxslə ünsiyyət qurmayacağına eyham vurur.

Beləliklə, həmsöhbətə bu insanın həyatında olmasının bir imtiyaz olduğu və buna görə daim minnətdar qalmalı olduğu hissini aşılaya bilər.

"Özümü günahkar hesab etmirəm"

Başqasına zərər vurduqdan sonra günahkarlıq hissinin olmaması narahatedici siqnaldır.

Qeyd etmək lazımdır ki, sadalanan ifadələrdən hər hansı birinin işlədilməsi öz-özlüyündə insanda sosiopatiya və ya hər hansı şəxsiyyət pozuntusunun olduğunu göstərmir. Davranışın qiymətləndirilməsində onun təkrarlanması, ümumi kontekst və digər xüsusiyyətlər nəzərə alınmalıdır.

Samir