Psixoloqlar bildirirlər ki, intizamlı görünən, məsələn, sakitcə desertdən imtina edən və ya işə vaxtında başlayan insanların mütləq başqalarından daha güclü iradəyə malik olması vacib deyil.

HİT.az xəbər verir ki, "Silicon Canals"ın yazdığına görə, tədqiqatçılar yüksək özünənəzarətə malik insanların problem yaradan şirnikləndiricilərlə daha az qarşılaşdığını müəyyən ediblər. Onların üstünlüyü qismən çətin qərar qəbul etmək zərurətinin qarşısını alan vərdişlər və ətraf mühitdən qaynaqlanır.

Daha az şirnikləndirici – daha böyük irəliləyiş

Tədqiqatçılar birinci kursda oxuyan 159 tələbəni araşdırmaya cəlb edib və hər birindən dörd şəxsi məqsədini müəyyənləşdirməyi istəyiblər. Bir həftə ərzində tələbələrə hər gün son dövrlə bağlı istəkləri, daxili konfliktləri, müqaviməti və zehni yorğunluğu barədə beş sual verilib.

Şirnikləndiricilər və məqsədlərə çatma ilə bağlı aparılan təhlil göstərib ki, ümumilikdə daha az şirnikləndirici ilə qarşılaşan iştirakçılar öz məqsədlərinə çatmaqda daha çox irəliləyiş əldə ediblər.

Ən effektiv strategiya

2024-cü ildə özünənəzarətin səy göstərmədən təmin edilməsi ilə bağlı aparılan araşdırmada şirnikləndirici ilə qarşılaşmazdan əvvəl və artıq mövcud olduğu zaman tətbiq edilən strategiyalar fərqləndirilir.

Bunlardan biri vəziyyəti seçməkdir. Məsələn, səs-küylü kafe əvəzinə sakit kitabxanada işləmək.

Digəri vəziyyəti dəyişdirməkdir. Məsələn, bildirişləri söndürmək.

Diqqətin başqa istiqamətə yönəldilməsi də effektiv üsullardandır. Məsələn, şirniyyatı göz önündən uzaq saxlamaq və onu yeməmək üçün səbəblər barədə düşünmək əvəzinə ümumiyyətlə görməmək.

Hətta kiçik dəyişikliklər belə əhəmiyyətlidir. Başqa otaqda enerji yığan telefonu yoxlamaq üçün ayağa qalxmaq lazımdır. Hazır yeməyi seçmək isə əvvəlcədən planlaşdırılmamış yemək hazırlamaqdan daha asandır.

Məqsəd pis davranışı fiziki cəhətdən mümkünsüz etmək deyil. Əsas məsələ ən asan yolu dəyişdirməkdir.

Bununla belə, bütün şirnikləndiriciləri mühitin yenidən qurulması yolu ilə aradan qaldırmaq mümkün deyil. Uşaq böyütmək, yaxınlarına qulluq etmək, xəstəliklər, maliyyə təzyiqi və gözlənilməz işlər heç bir mükəmməl təşkilatlanmanın qarşısını ala bilməyəcəyi konfliktlər yaradır.

Təkrarlanan bir konflikti dəyişdirin

Proqnozlaşdırıla bilən şəraitdə təkrarlanan bir şirnikləndirici seçin və növbəti dəfə ortaya çıxmazdan əvvəl həmin şəraiti dəyişdirin.

İdman geyimini gecədən hazırlamaq, faydalı qidaları göz önündə və əlçatan yerdə saxlamaq, işə başlamaq üçün müəyyən ritual yaratmaq buna nümunədir. Beləliklə, işləmək həvəsinin yaranmasını gözləmək lazım gəlmir.

Daha sonra diqqəti yayındıran hərəkəti bir qədər çətinləşdirmək olar. Diqqəti yayındıran hesabdan çıxmaq, tətbiqin qısayolunu silmək və ya oxumaq üçün ayırdığınız bir saat ərzində televizorun pultunu siyirməyə qoymaq kifayətdir.

Hətta kiçik maneə belə avtomatik reaksiyanı dayandıra və insanın başqa niyyətini həyata keçirməsi üçün vaxt qazandıra bilər.

Psixoloqlar daha əvvəl ağrılarını kiçiltməyə meyilli insanların – "hər şey qaydasındadır" və ya "o qədər də pis deyildi" deyənlərin – mütləq stressə davamlı olmadığını bildirmişdilər. Əksinə, bu vərdiş insanın böyüdüyü mühit haqqında narahatedici həqiqəti üzə çıxara bilər.

Samir