İtlərin yuxu müddəti onların yaşından, gündəlik fəallığından və sağlamlıq vəziyyətindən asılı olaraq dəyişir. Yuxu yalnız fiziki yorğunluğun aradan qaldırılması üçün deyil, həm də öyrənmə, yaddaş və beynin normal fəaliyyəti üçün vacibdir.
HİT.az xəbər verir ki, bu barədə “GEO.de” nəşri elmi araşdırmalara istinadən məlumat yayıb.
Mütəxəssislərin fikrincə, yetkin itlərin sutka ərzində 12-16 saat yatması ilə bağlı geniş yayılmış məlumatlara ehtiyatla yanaşmaq lazımdır. Britaniyada aparılan “Generation Pup” adlı uzunmüddətli araşdırma da heyvanların yuxu rejiminin yaş artdıqca dəyişdiyini göstərib.
2020-ci ildə dərc olunan təhlildə 2332 itin 16 həftəlik, 1091 itin isə 12 aylıq dövrünə dair məlumatlar araşdırılıb. Nəticələrə əsasən, 16 həftəlik balalar sutkada orta hesabla 11,2 saat, bir yaşlı itlər isə 10,8 saat yatıb. Bununla belə, göstəricilər sahiblərin müşahidələrinə əsaslandığından yuxunun müddəti obyektiv cihazlarla ölçülməyib.
Araşdırma göstərib ki, balalar gündüz daha çox yatır, yaşlı itlər isə yuxularının daha böyük hissəsini gecə alırlar. Həyatın ilk ilində baş verən bu dəyişikliklər balaların sinir sisteminin inkişafı və ətraf mühitdən öyrəndikləri çoxsaylı yeni məlumatların mənimsənilməsi ilə əlaqələndirilir.
Alimlər yuxunun keyfiyyətinin də mühüm əhəmiyyət daşıdığını vurğulayırlar. Tədqiqatda koqnitiv pozuntuların daha çox müşahidə olunduğu itlərin dərin yuxu və beynin aktiv olduğu yuxu mərhələlərində daha az vaxt keçirdikləri müəyyən edilib. Bu isə yuxu ilə yaşlanma prosesləri arasında əlaqənin ola biləcəyini göstərir.
Mütəxəssislər yaşlı itlərin yuxu rejimində qəfil dəyişikliklərə də diqqət yetirməyi tövsiyə edirlər. Əgər heyvan gecələr tez-tez oyanır, evdə məqsədsiz gəzir, çaşqın görünür və gündüzlər əvvəlkindən daha çox yatırsa, bunu yalnız qocalıqla əlaqələndirmək düzgün deyil. Belə hallar ağrı, müxtəlif xəstəliklər və ya koqnitiv funksiyaların zəifləməsi ilə bağlı ola bilər.
Qeyd olunur ki, itin sağlamlığını qiymətləndirərkən təkcə yuxu saatlarının sayına deyil, həm də istirahətinin rahatlığına, davranışına və gündəlik fəallığına diqqət yetirmək vacibdir.
Samir
