Yaş artdıqca insanlar tez-tez gizli bir kədər forması ilə üzləşirlər — yalnız bir tərəfin səyi ilə davam edən dostluqların səssiz şəkildə sönməsi.
HİT.az xəbər verir ki, bu barədə “Eco News” yazır.
Bir çox insan həyatının müəyyən mərhələsində sadə bir sınaq aparır: ilk yazmamağa, zəng etməməyə və görüş planlaşdırmamağa qərar verir və sadəcə gözləyir.
Psixoloqlar bildirirlər ki, günlər həftələrə çevrildikcə bu səssizlik istənilən münaqişədən daha ağır hiss olunur. Məlumatlara görə, belə “səssiz sönmə” yaş artdıqca daha ağrılı qəbul edilir, çünki sosial struktur — təhsil, iş və gündəlik rutin — tədricən zəifləyir.
ABŞ Milli Elmlər, Mühəndislik və Tibb Akademiyalarının hesabatına əsasən, 65 yaşdan yuxarı insanların təxminən 24%-i sosial izolyasiya yaşayır, 60 yaşdan yuxarı böyüklərin isə 43%-i davamlı emosional tənhalıq hiss edir.
Tədqiqatçılar Aaron M. Oqlitri və Rebekka G. Adamsın fikrincə, sosial araşdırmalar adətən yetkinlik dövründə dostluğun üstünlüklərini vurğulayır, lakin balanssız münasibətlər, məyusluq və “bir tərəfli əlaqələr” çox vaxt diqqətdən kənarda qalır.
Eyni zamanda PLOS ONE jurnalında dərc olunan geniş tədqiqatda alimlər müəyyən ediblər ki, münasibətlərin yalnız təxminən yarısı qarşılıqlıdır. Təhlil edilən nümunədə dostluq əlaqələrinin cəmi 53%-i hər iki tərəfin bir-birini dost hesab etdiyi qarşılıqlı münasibətlər olub.
“Psixologiya göstərir ki, yaşlanmanın ən tənha tərəfi tək qalmaq deyil, dostluğun yalnız siz onu qoruduğunuz müddətdə mövcud olduğunu anlamaqdır və bunun heç vaxt qarşılıqlı qayğıya deyil, yalnız sizin emosional yükü daşımağınıza əsaslandığını dərk etməkdir”, deyə məqalənin müəllifi qeyd edir.
Mütəxəssislərin fikrincə, yetkinlik dövründə sosial əlaqələrin saxlanması hər iki tərəfin şüurlu iştirakını tələb edir, çünki “avtomatik görüşmə” vərdişi zamanla itir. Alimlər sosial izolyasiyanın psixika və sağlamlıq üçün ciddi risklər yaratdığı barədə xəbərdarlıq edirlər.
Harvard Yetkinlik İnkişafı Araşdırmasının rəhbəri, psixiatr Robert Voldincer bu riski belə yekunlaşdırıb: "Tənhalıq öldürür. Bu, siqaret çəkmək və ya alkoqolizm qədər güclüdür".
Samir
