Perunun dağlıq ərazilərində yerləşən və illərdir alimləri düşündürən minlərlə çuxurun sirri açılmağa başlayıb. Yeni araşdırmaya görə, bu obyektlər dini və ya müdafiə məqsədi daşımayıb. Söhbət Monte Sierpe ərazisində yerləşən və “deşiklər zolağı” kimi tanınan unikal abidədən gedir. Arxeoloqlar hesab edir ki, burada yerləşən minlərlə çuxur qədim dövrlərdə ticarət və hesablaşma sistemi kimi istifadə olunub.

HİT.az "Antiquity" portalına istinadən xəbər verir ki, alimlərin hesablamalarına görə, dağ yamacında təxminən 5200 çuxur mövcuddur. Onlar təxminən 1,5 kilometr uzunluğunda zolaq boyunca nizamlı şəkildə yerləşir.

Sydney Universitinin tədqiqatçıları dron çəkilişləri vasitəsilə bu çuxurların düzülüşündə dəqiq say qanunauyğunluqları aşkar ediblər. Bu isə onların təsadüfi deyil, məqsədli şəkildə yaradıldığını göstərir.

Torpaq analizləri zamanı qarğıdalı, pambıq, çili bibəri kimi kənd təsərrüfatı məhsullarının izlərinə rast gəlinib. Bu məhsulların həmin əraziyə xüsusi olaraq gətirildiyi ehtimal olunur.

Tədqiqatın müəlliflərindən biri, arxeoloq Jacob Bongers hesab edir ki, çuxurlar malların saxlanılması və ya nümayişi üçün istifadə olunub.

Radiokarbon analizləri göstərib ki, bu kompleks xüsusilə XIV əsrdə – Chincha Kingdom dövründə aktiv olub. Bu dövlət regionun güclü ticarət ənənələri ilə tanınırdı.

Alimlərin versiyasına görə, ərazi açıq hava bazarı rolunu oynayıb. Mallar çuxurlarda yerləşdirilir, onların sayı isə dəyərin göstəricisi kimi çıxış edirdi – bir növ “pul” funksiyası daşıyırdı.

Tədqiqatçılar çuxurların strukturunun Quipu system ilə oxşarlıq təşkil etdiyini də qeyd edir. Bu sistem Inca Empire tərəfindən məlumatların qeydiyyatı üçün istifadə olunurdu.

Bu da ehtimal yaradır ki, “deşiklər zolağı” sadəcə anbar deyil, eyni zamanda landşaft üzərində qurulmuş böyük miqyaslı hesab sistemi olub.

Bu qeyri-adi obyekt ilk dəfə 1933-cü ildə National Geographic jurnalında dərc olunan fotolardan sonra geniş diqqət çəkmişdi. O vaxtdan bəri müxtəlif versiyalar – müdafiə qurğuları, su toplama sistemi və ya dini məkan olması kimi fərziyyələr irəli sürülürdü.

Yeni araşdırma isə daha real yanaşma təklif edir: bu çuxurlar qədim cəmiyyətlərin ticarət və iqtisadi münasibətlərini tənzimləyən mürəkkəb infrastrukturun bir hissəsi olub.

Samir