Arxeoloqlar İsveçrənin Eşens şəhərində yerləşən qədim Tasgetium (Tasgetium) şəhərində aparılan qazıntılar zamanı Bodensee gölü yaxınlığında qədim Roma yaşayış məntəqəsinin yeni izlərini aşkar ediblər.
HİT.az xəbər verir ki, "Heritage Daily" nəşrinin yazdığına görə, mart ayında Turqau kantonunda başlayan araşdırmalar 2 min ildən çox əvvəl salınmış Roma yaşayış məntəqəsinin yeni hissələrini üzə çıxarıb.
Roma imperiyası dövründə Tasgetium bölgənin Briqantium (indiki Avstriyanın Bregenç şəhəri) və Konstansiya (indiki Almaniyanın Konstans şəhəri) ilə yanaşı əsas yaşayış mərkəzlərindən biri olub.
Turqau kantonunun Arxeologiya İdarəsinin layihə rəhbəri Simone Bengerel bildirib ki, tədqiqatçılar vaxtilə yaşayış məntəqəsinin mərkəzi rayonu olmuş ərazidə qazıntılar aparmağa nail olublar.
Qazıntılar zamanı arxeoloqlar hər iki tərəfində taxta terraslı evlər yerləşən əsas şəhər küçəsini aşkar ediblər. Həmçinin daxili həyətlər və şəhər sakinlərini, eləcə də qonaqları pis hava şəraitindən qoruyan örtülü qalereyalar tapılıb.
Alimlərin sözlərinə görə, bu tapıntı Bodensee gölü ərazisində Roma şəhərinin planlaşdırılmasını görmək və Roma imperiyasının böyük mərkəzlərindən uzaqda yaşayan insanların gündəlik həyatını daha yaxşı öyrənmək üçün nadir imkan yaradır.
Ən mühüm kəşflərdən biri üzvi materialların, xüsusilə də tikililərin taxta elementlərinin qeyri-adi şəkildə qorunub saxlanılmasıdır.
Yaşayış məntəqəsi bataqlıq ərazidə salındığı üçün Roma mühəndisləri torpağı taxta bünövrələrlə möhkəmləndirmişdilər. Daim nəmli olan torpaq ağac və digər üzvi materialların təxminən iki min il ərzində qorunmasına şərait yaradıb.
Bundan əlavə, arxeoloqlar yaşayış məntəqəsi üçün xarakterik olan artefaktlar – keramika qalıqları, qida izləri və yerli sakinlərin vaxtilə itirdiyi kiçik Roma sikkələri aşkar ediblər. Tədqiqatçılar növbəti qazıntıların yeni tapıntılar gətirəcəyini gözləyirlər.
Bu arada sərhədin digər tərəfində, Almaniyada, Konstans yaxınlığında gələcək Hafner rayonunun ərazisində çalışan arxeoloqlar da mühüm kəşfə imza atıblar.
Ərazinin hazırlanması zamanı onlar son Roma dövrünə aid nadir kənd yaşayış məntəqəsi, eləcə də daha qədim – eramızdan əvvəl II və I minilliklərə aid Tunc və Dəmir dövrlərinə aid məskunlaşma izləri aşkar ediblər.
Roma tikililəri arasında tədqiqatçılar ən azı bir və ya iki təsərrüfat kompleksi, yardımçı binalar və yarımtorpaq ev kimi tanınan yerə batırılmış tikili müəyyən ediblər. Həmçinin eramızın III–V əsrlərinə aid zərif Roma süfrə qablarının qırıqları və gündəlik istifadə olunan keramika nümunələri tapılıb.
Rayon arxeoloqu Yurgen Qald qeyd edib ki, bu bölgədə son Roma dövrünə aid kənd yaşayış məntəqələrinə çox nadir hallarda rast gəlinir.
Eramızın III əsrində Roma qoşunları əsasən Hegau bölgəsini tərk edərək Reyn çayı və Bodensee gölü boyunca yerləşən yaxşı möhkəmləndirilmiş mövqelərə, o cümlədən təxminən 300-cü ildə əsası qoyulan Konstans qalasına çəkiliblər.
Hazırda alimlər həmin dövrdə ətraf ərazilərdə Roma imperiyasının təsiri altında olan german icmalarının yaşayıb-yaşamadığını araşdırırlar.
Yeni kəşflər Eşens, Konstans və Bregenç şəhərlərinin Bodensee gölü ətrafında əsas Roma mərkəzləri kimi mühüm rolunu bir daha təsdiqləyir.
Tasgetium və Konstansiya mühüm nəqliyyat və ticarət qovşaqları olub. Bu ərazilər vasitəsilə mallar daşınıb və gömrük rüsumları toplanıb. Eyni zamanda çoxsaylı kənd təsərrüfatı mülkləri – "villae rusticae" adlanan təsərrüfatlar – bölgəni kənd təsərrüfatı məhsulları ilə təmin edib.
Arxeoloqlar hesab edirlər ki, Bodensee gölünün daha geniş ərazisində artıq təxminən 120 Roma kənd təsərrüfatı mülkü aşkar edilib. Davam edən qazıntılar Roma imperiyasının şimal sərhədlərindən birində insanların necə yaşadığını, ticarət etdiyini və bir-biri ilə qarşılıqlı əlaqədə olduğunu daha yaxşı anlamağa kömək edir.
Samir
