Təbiətdə ilanları xatırladan, lakin əslində fərqli canlı qruplarına aid olan çoxsaylı növlər var. Onların arasında ayaqsız kərtənkələlər, suda-quruda yaşayanlar, balıqlar, hətta yırtıcılardan qorunmaq üçün ilan görünüşünü təqlid edən tırtıllar da mövcuddur.
Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə “Discover Wildlife” nəşri məlumat yayıb.
1. Kövrək koramal
Avropada və Qərbi Asiyada yayılan bu ayaqsız kərtənkələnin uzunluğu adətən 40–45 santimetrə çatır. İlanlardan fərqli olaraq, onun hərəkətli göz qapaqları var və gözlərini qırpa bilir. Dəri dəyişməsi də fərqlənir: ilanlar dərilərini əsasən bütöv şəkildə çıxardıqları halda, koramallarda dəri kiçik hissələrə ayrılaraq tökülür.
2. Şüşə kərtənkələlər
Şimali Amerika və Asiyada yaşayan bu canlılar uzunsov bədən quruluşuna görə ilanlara bənzəyirlər. Onların əsas xüsusiyyətlərindən biri təhlükə zamanı quyruqlarını ayıra bilmələridir. Bu, yırtıcının diqqətini yayındıraraq qaçmağa imkan verir. Hərəkətli göz qapaqları və xarici qulaq dəlikləri də onları ilanlardan fərqləndirir.
3. Qlaukus yelkənqanad kəpənəyinin tırtılı
Bu tırtıl yırtıcılardan qorunmaq üçün qeyri-adi üsula əl atır: bədənində ilan gözlərini xatırladan ləkələr əmələ gəlir. Bundan başqa, təhlükə hiss etdikdə ikiyə ayrılan xüsusi orqanını çölə çıxarır. Osmetrium adlanan bu orqan xoşagəlməz qoxulu maddələr ifraz edir və görünüşü ilə ilan dilini xatırladır.
4. İlanbalıqları
Dənizlərdə yaşayan bu balıqların uzun, nazik bədəni ilanları xatırladır. Onların bir çoxu quma girərək yalnız gözlərini və başlarının bir hissəsini səthdə saxlayır. Bu üsul həm yırtıcılardan gizlənməyə, həm də ovlarını gözləməyə kömək edir. Bəzi növlərə 800 metrdən artıq dərinliklərdə də rast gəlinir.
5. Qurdabənzər amfibiyalar
Ayaqları olmayan bu suda-quruda yaşayanlar zahirən iri qurdlara və ya kiçik ilanlara bənzəyirlər. Əsasən torpaq altında yaşayan bu canlıların gözləri zəif inkişaf edib. Gözləri ilə burun dəlikləri arasında yerləşən xüsusi hissiyyat orqanları ətraf mühiti müəyyənləşdirməyə kömək edir. Bəzi növlərdə dişlərin ətrafında zəhər ifraz edən vəzilər də aşkar edilib.
6. Nəhəng Afrika çoxayaqlısı
Təxminən 33,5 santimetrə qədər böyüyə bilən bu canlı Mozambik və Keniya da daxil olmaqla Şərqi Afrikada yayılıb. Tünd və parlaq bədəni uzaqdan ilana bənzəsə də, yaxından baxdıqda fərq aydın görünür: bədəninin yanlarında çoxsaylı kiçik ayaqları yerləşir. Böyük fərdlərdə ayaqların sayı təxminən 256-ya çata bilər.
7. Meksika ikiyerişlisi
Meksikanın Aşağı Kaliforniya yarımadasında yaşayan bu kərtənkələ həyatının böyük hissəsini torpaq altında keçirir. Uzunsov bədəni və möhkəm başı torpaqda hərəkət etməsinə kömək edir. İlanlardan əsas fərqi isə qazmaq üçün istifadə etdiyi iki ön ətrafının olmasıdır. Arxa ətrafları isə demək olar ki, itirilib və yalnız qalıq sümüklər şəklində qalıb.
8. Qərb üçbarmaqlı skinki
İberiya yarımadasında, Fransanın cənubunda və İtaliyanın şimal-qərbində yaşayan bu kərtənkələnin uzunluğu təxminən 43 santimetrə çatır. Uzunsov bədəni onu ilana bənzətsə də, dörd kiçik ətrafı var və hər birində üç barmaq yerləşir. Skink ayaqları ilə hərəkət edə bilir, lakin bədənini sağa-sola dalğalandıraraq ilan kimi də sürünür.
Bu canlıların zahiri oxşarlığı təkamül prosesində müxtəlif yaşayış şəraitinə uyğunlaşma ilə əlaqələndirilir. Bədən quruluşu, hərəkət üsulu və müdafiə mexanizmləri onları bir-birindən fərqləndirməyə imkan verir.
Samir


