ABŞ Hərbi Hava Qüvvələri Norveçin "Kongsberg Defence & Aerospace" şirkətinə növbəti partiya "Joint Strike Missile" (JSM) raketlərinin istehsalı üçün 98,4 milyon dollar ayırıb.
HİT.az xəbər verir ki, "Defence Blog"un məlumatına görə, istehsal işləri Norveçdəki "Kongsberg" zavodunda həyata keçiriləcək və 30 iyun 2030-cu ilədək başa çatdırılması planlaşdırılır.
Nəşr bildirir ki, ABŞ-də AGM-184A indeksini daşıyan "Joint Strike Missile" xüsusi olaraq F-35 qırıcısı üçün hazırlanıb. Uzun mənzilli raketlərin əksəriyyətindən fərqli olaraq, JSM təyyarənin daxili silah bölməsinə yerləşə bilir. Bu da F-35-in aşağı radarla görünmə xüsusiyyətini qoruyub saxlamasına imkan verir.
Uzun müddət bu məsələ F-35 proqramının əsas problemlərindən biri hesab olunurdu. Belə ki, AGM-158C "Long-Range Anti-Ship Missile" kimi daha iri raketlər qırıcının daxili bölməsinə sığmır.
"Joint Strike Missile" "Naval Strike Missile" raketi əsasında hazırlanıb. Raketin uzunluğu təxminən 4 metr, çəkisi 407 kiloqramdır. Bunun 118 kiloqramını döyüş başlığı təşkil edir.
Raket 350 kilometrdən artıq məsafədəki hədəfləri vurmaq qabiliyyətinə malikdir. O, uçuş zamanı GPS və inertial naviqasiya sistemindən, son mərhələdə isə infraqırmızı özütuşlama başlığından istifadə edir. Bu sistem raketə əsas hədəfi saxta hədəflərdən və yaxınlıqdakı digər obyektlərdən ayırmağa imkan verir.
"Defence Blog"un qeydinə görə, JSM-in uçuş məsafəsi F-35 qırıcısına bir çox müasir gəmi hava hücumundan müdafiə sistemlərinin fəaliyyət zonasından kənarda zərbələr endirmək imkanı yaradır. Buraxıldıqdan sonra raket alçaq hündürlükdə manevr edən trayektoriya ilə hərəkət edir ki, bu da onun ələ keçirilməsini çətinləşdirir.
Norveç raketin həm hazırlayıcısı, həm də onu silahlanmaya qəbul edən ilk ölkə olub. 2025-ci ilin aprelində ölkə 52 ədəd F-35A qırıcısından ibarət parkını tam formalaşdırıb və eyni vaxtda ilk "Joint Strike Missile" raketlərini əldə edib.
Daha sonra JSM beynəlxalq bazara çıxarılıb. Hazırda raketin sifarişçiləri arasında Yaponiya, Avstraliya və ABŞ yer alır. 2026-cı ildə isə Almaniya da bu siyahıya qoşularaq F-35A qırıcılarını həmin raketlərlə silahlandırmaq qərarı verib.
2026-cı ilin iyununda "Kongsberg" dəyəri təxminən 472 milyon dollar olan daha bir müqavilə imzaladığını açıqlayıb. Şirkət altıncı sifarişçinin adını açıqlamasa da, analitiklər bunu raketə qlobal tələbatın sürətlə artmasının göstəricisi hesab edirlər.
Hazırkı müqavilə ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrinin 2025-ci maliyyə ili büdcəsi hesabına maliyyələşdirilir. Müqaviləyə Florida ştatındakı Eqlin Hərbi Hava Bazasında yerləşən ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrinin Həyat Dövrünün İdarəetmə Mərkəzi nəzarət edir.
Müqavilə sabit qiymətlə bağlanıb. Buna görə də istehsal xərclərinin planlaşdırılandan artıq olması halında maliyyə riski ABŞ tərəfinin deyil, istehsalçının üzərinə düşəcək.
Samir
