NASA-nın peyki Avstraliyanın mərkəzi hissəsində nəhəng hörümçəyi xatırladan qeyri-adi geoloji quruluşu qeydə alıb. Təxminən 13 kilometr uzunluğunda və 11 kilometr enində olan bu ərazinin milyonlarla il əvvəl Yerə düşən meteorit və ya asteroid nəticəsində yarandığı ehtimal edilir.

HİT.az xəbər verir ki, bu barədə “Origo” nəşri məlumat yayıb.

“Hörümçək krateri” adlandırılan quruluşun mərkəzində təxminən 4 kilometr diametrində naxışa bənzər hissə yerləşir. Buradan müxtəlif istiqamətlərə uzanan qollar isə bütövlükdə hörümçəyin ayaqlarını xatırladır.

Geoloji obyekt hələ 1950-ci illərdə aşkar edilsə də, onun mənşəyi uzun müddət mübahisə mövzusu olub. Əvvəlcə bəzi tədqiqatçılar bu relyefin vulkanik fəaliyyət nəticəsində yarandığını düşünürdülər.

Lakin 1970-ci illərdə quruluşun mərkəzində qayalarda konus formasında çatlar aşkarlanıb. Elmdə “dağıntı konusları” kimi tanınan bu izlər güclü zərbə dalğalarının təsiri ilə yaranır və meteorit toqquşmasının mühüm sübutlarından hesab edilir. Bundan əlavə, deformasiyaya uğramış çöküntü süxurları, eləcə də kvars və sirkon kristallarındakı izlər də kosmik cismin zərbəsi ehtimalını gücləndirib.

Kraterin neçə yaşı var?

Alimlər qeyri-adi geoloji quruluşun dəqiq yaşını hələ müəyyənləşdirə bilməyiblər. İlkin qiymətləndirmələrə görə, kraterin yaşı 600–900 milyon il arasında ola bilər.

Bu müddət ərzində eroziya ərazinin ilkin formasını dəyişdirərək ona indiki görünüşünü verib. Tədqiqatçılar həmçinin kosmik cismin Yerə hansı bucaq altında çırpıldığını müəyyənləşdirməyə çalışırlar.

Ərazinin ucqar yerdə yerləşməsi və quru yolu ilə çatmağın çətinliyi araşdırmaları mürəkkəbləşdirir. Buna görə də alimlər quruluşu əsasən havadan və peyk görüntüləri vasitəsilə öyrənirlər.

Kraterin yaşı və yaranma şəraiti ilə bağlı suallar hələ tam cavablandırılmasa da, burada aşkar edilən geoloji izlər onun qədim kosmik toqquşmanın nəticəsi olduğu ehtimalını gücləndirir.

Samir