Zen rahibləri və psixoloqlar bildirirlər ki, süpürmək, döşəmə yumaq və ya ümumi təmizlik kimi fiziki işlər psixi sağlamlığa müsbət təsir göstərir.
HİT.az ziare.com-a istinadən xəbər verir ki, bu fəaliyyətlər beynin sərbəst “gəzişməsinə” imkan yaradır və gündəlik işlərin tamamlanmasından məmnunluq hissi verir.
Klinik psixoloq Holli Şiffin sözlərinə görə, təmizlik prosesi sakitləşdirici və demək olar ki, meditativ təsir yarada bilər:
“Təkrarlanan və fiziki hərəkətlər, məsələn təmizlik, sinir sistemini sabitləşdirə bilər, çünki onlar proqnozlaşdırılandır, strukturlaşdırılıb və aydın şəkildə tamamlanma hissi verir. Bu, insanlara nəzarət və sabitlik hissi yaradır. Üstəlik, nəticə dərhal görünür və bu, bir çox emosional və ya zehni tapşırıqlardan fərqli olaraq məmnunluq gətirir".
Xüsusilə Zen məktəbinin tələbələri və ya rahiblər gündəlik vaxtlarının böyük hissəsini təmizlik və nizam yaratmağa sərf edirlər.
“Biz tozu süpürürük ki, dünyəvi arzulardan azad olaq. Kirin təmizlənməsi bağlılıqlardan qurtulmaq deməkdir. Məbədin hər küncünü diqqətlə təmizləməyə sərf olunan vaxt böyük məmnunluq verir”, deyə Kiotodan olan buddist rahib Şokey Matsumoto “Evin və zehnin təmizliyi üzrə rahib bələdçisi” kitabında yazıb.
Eyni zamanda təmizliyi çətin və yorucu hesab edənlər üçün mütəxəssislər diqqəti nəticəyə deyil, prosesə yönəltməyi tövsiyə edirlər.
“Əgər insanlar təmizliyi ağır yük kimi görürlərsə, dəyişiklik onu sevməyə məcbur olmaq deyil, ona münasibəti dəyişməkdir”, deyə Şiff bildirir.
Mütəxəssislər həmçinin işi tələsmədən görməyi, bədən hərəkətlərinə, ritmə və hətta suyun temperaturu kimi hisslərə diqqət yetirməyi məsləhət görürlər.
“Əgər tempi yavaşladıb hissiyyat aspektlərinə fokuslansanız, bu fəaliyyət diqqətlilik (mindfulness) məşqinə çevrilə bilər”, deyə psixoloq izah edir.
Matsumotonun fikrincə, bəzi insanlar üçün təmizlik düşüncələri boşaltmaq və zehni rahatlatmaq üçün bir fürsətdir.
“Biz təmizliyi nəzarət vasitəsi kimi yox, yaşadığımız məkanın qayğısı kimi görürük. Təmizlik edərkən biz öz geniş ‘mən’imizə qulluq edirik. Bu, dünya ilə münasibətlərə qayğı göstərmək üsuludur”, deyə o vurğulayıb.
O əlavə edir ki, mükəmməlliyə deyil, qüsurları qəbul etməyə fokuslanmaq lazımdır.
“Sakitlik mükəmməl nizam vəziyyətində deyil, boşluğu və zehni tədricən azad etmə prosesindədir. Bəzən yüklənmə hissi işin özündən yox, onun simvolizə etdiyi təzyiqdən – vaxt, özünü tənqid və narahatlıqlardan qaynaqlanır”, deyə psixoloq qeyd edir.
O, işi kiçik hissələrə bölməyi tövsiyə edir:
“Bir səth, bir tapşırıq və ya bir otaq seçin. Yüklənmə hissinin böyük hissəsi işin özündən yox, bütün işi bir anda düşünməkdən yaranır".
Matsumoto isə yekun olaraq bildirir: “Təmiz məkanda, hətta onu təmizləyən insan orada olmasa belə, biz onun qayğısını və diqqətini hiss edirik. Bu diqqət sakitlik və təhlükəsizlik hissi yaradır, məbədlərin adi küçələrdən fərqli qəbul olunmasının səbəbi də budur”.
Samir


