Tam yağlı südün qəbulu sümük sağlamlığı və çəki nəzarəti üçün faydalı hesab olunur. 

Hit.az xəbər verir ki,  “Health” nəşrinin yazdığına görə, südün “tam yağlı” sayılması üçün onun tərkibində ən azı 3,25% süd yağı olmalıdır.

“Nutr Metab” jurnalında dərc edilən araşdırmaya əsasən, gündə 1 stəkan tam yağlı süd içmək ürək-damar xəstəlikləri, insult, metabolik sindrom, yüksək qan təzyiqi, piylənmə, bağırsaq xərçəngi və osteoporoz riskinin azalması ilə əlaqələndirilir.

Südün tərkibindəki qida maddələrinin bu xəstəliklərdən qoruyucu təsir göstərə biləcəyi bildirilir. Kalsium bağırsaqda öd turşuları kimi zərərli maddələrlə birləşərək selikli qişanın zədələnməsinin və xərçəng hüceyrələrinin yaranmasının qarşısını ala bilər.

Tam yağlı süd 400-dən çox yağ turşusu ehtiva edir. “Adv Nutr” jurnalında yayımlanan araşdırma göstərir ki, C15:0 (pentadekanoik turşu) və C17:0 (heptadekanoik turşu) kimi süd yağ turşuları iltihabı azalda, hüceyrə bərpasını dəstəkləyə və qanda yağ səviyyəsini aşağı sala bilər. Bu da ürək sağlamlığına müsbət təsir göstərir.

Otla qidalanan inəklərdən alınan süd daha yüksək omeqa-3 yağ turşuları və konjuge linoleik turşu (KLT) ehtiva edir. Omeqa-3 güclü iltihabəleyhinə təsir göstərir, KLT isə ürəyi qoruyucu effekt verə bilər.

Tam yağlı süd sümük sağlamlığı üçün vacib olan qidalarla zəngindir. Bir stəkan süd gündəlik kalsium ehtiyacının təxminən 23%-ni təmin edir. Kalsium sümüklərin möhkəmlənməsi üçün əsas mineraldır.

Süd həmçinin zülal, fosfor və maqnezium ehtiva edir ki, bunlar da sümük sağlamlığı üçün vacibdir. Vitamin D ilə zənginləşdirilmiş süd kalsiumun mənimsənilməsini artırır.

Südün qəbulu sümük itkisini azalda, sümük sıxlığını artıra və sınıq riskini aşağı sala bilər.

Kalorisi daha yüksək olsa da, bəzi tədqiqatlar tam yağlı südün çəki nəzarətinə də kömək edə biləcəyini göstərir. 2024-cü il araşdırması onun daha aşağı bədən çəkisi və bel ölçüsü ilə əlaqəli ola biləcəyini bildirir.

Tam yağlı südün vitamin və mineralları

Tam yağlı süd aşağıdakı mikroelementlərlə zəngindir:

Kalsium: sinir və əzələ sistemi, hormon istehsalı və damar funksiyaları üçün vacibdir.

Vitamin B12: sinir sistemi, maddələr mübadiləsi və qırmızı qan hüceyrələrinin yaranması üçün önəmlidir. Bir stəkan süd gündəlik ehtiyacın təxminən 55%-ni təmin edə bilər.

Vitamin D: kalsiumun mənimsənilməsinə kömək edir, immun sistemini dəstəkləyir və iltihabı tənzimləyir.

Südün qida dəyəri heyvanların qidalanmasından da asılıdır. Otla qidalanan inəklərin südü daha çox antioksidant ehtiva edə bilər.

Tam yağlı südün riskləri

Faydalı olmasına baxmayaraq, bəzi risklər də mövcuddur:

Bəzi tədqiqatlar yüksək süd istehlakını prostat xərçəngi, Parkinson xəstəliyi və akne riski ilə əlaqələndirir.

Laktoza dözümsüzlüyü olan insanlarda süd qarın ağrısı, şişkinlik və ishal kimi problemlərə səbəb ola bilər.

Yüksək doymuş yağ və xolesterol tərkibi bəzi ürək-damar xəstəlikləri olan insanlar üçün uyğun olmaya bilər.

Tam yağlı südün istifadəsi

Tam yağlı süd daha kremli və qalın dadlıdır. Onu smuzi və protein kokteyllərinə əlavə etmək, səhər yeməyində sıyıqlara qatmaq, qəhvə və şorbalarda istifadə etmək mümkündür.

Qəhvə üçün ən faydalı süd növü ilə bağlı yekun nəticə yoxdur — seçim fərdi ehtiyac və məqsədlərdən asılıdır.

Samir