Leypsiq Universitetinin alimləri sümükləri zəiflədən və sınıq riskini artıran osteoporoz xəstəliyinin müalicəsində yeni imkanlar açan az öyrənilmiş GPR133 reseptorunu aşkar ediblər.

HİT.az xəbər verir ki, GPR133 adlı reseptor sümüklərin möhkəm qalmasına kömək edir: sümük toxumasını formalaşdıran hüceyrələri aktivləşdirir və onu dağıdan hüceyrələri isə zəiflədir. Bu mexanizm gələcək müalicələr üçün ümidverici istiqamət sayılır.

Tədqiqatın aparıcı müəllifi, Rudolf Şönhaymer adına Biokimya İnstitutundan İnes Libşer bildirib: “Əgər bu reseptor genetik dəyişikliklər nəticəsində zədələnirsə, siçanlarda erkən yaşlarda sümük sıxlığının itirilməsi müşahidə olunur ki, bu da insanlardakı osteoporoza bənzəyir. AP503 adlı maddənin köməyi ilə GPR133-ü aktivləşdirərək həm sağlam, həm də osteoporozlu siçanlarda sümüklərin möhkəmliyini əhəmiyyətli dərəcədə artıra bildik".

GPR133 az öyrənilmiş reseptor ailəsinə aiddir, lakin bir çox dərmanlar oxşar reseptor qrupuna təsir edir. Bu da onu dərman hazırlanması üçün perspektivli hədəfə çevirir.

Sümük toxumasında GPR133 mexaniki təzyiq və sümük hüceyrələri arasındakı təmas nəticəsində aktivləşir. Yəni o, bədənin hərəkət və yük altında hiss etdiyi fiziki siqnallara reaksiya verir.

Aktivləşdikdə o, sümük yaradan osteoblast hüceyrələrini stimullaşdırır və sümüyü parçalayan osteoklast hüceyrələrinin fəaliyyətini zəiflədir. Nəticədə sümük toxuması daha möhkəm və davamlı olur.

İnsan genetikasına dair əvvəlki tədqiqatlar da GPR133 variantlarının sümük sıxlığı və boy fərqləri ilə əlaqəli olduğunu göstərmişdi, lakin onun funksiyası tam aydın deyildi. Yeni araşdırma isə onun sümük formalaşmasında birbaşa rol oynadığını təsdiqləyir.
Alimlər bildirirlər ki, tədqiqat siçanlar üzərində aparılsa da, GPR133 gələcəkdə yalnız osteoporoz deyil, digər sümük xəstəliklərinin müalicəsində də istifadə oluna bilər.

Samir