Müntəzəm fiziki məşqlərlə beyin üçün faydalı qidalanmanın birgə tətbiqi demensiya riski yüksək olan yaşlı insanlarda yaddaşı və koqnitiv funksiyaları yaxşılaşdıra bilər. 

HİT.az xəbər verir ki, beynəlxalq alimlər qrupunun bu nəticələri “The Lancet” jurnalında dərc olunub.

Klinik tədqiqat Latın Amerikasının 12 ölkəsində aparılıb və 60–77 yaş arasında 1000-dən çox könüllünü əhatə edib. İştirakçıların hamısı yaş, yüksək arterial təzyiq, yüksək xolesterin səviyyəsi və ya siqaret çəkmə kimi amillərə görə demensiya riski yüksək olan şəxslər olub.

İştirakçıların yarısı beynin sağlamlığını qorumağa yönəlmiş ikiillik xüsusi proqrama cəlb edilib. Onlar həftədə dörd dəfə mütəxəssislərin nəzarəti altında fiziki məşqlər ediblər. Bununla yanaşı, onlara beyin fəaliyyətinə müsbət təsir göstərən qidalar əsasında fərdi qidalanma tövsiyələri verilib.

Qidalanma rasionuna yaşıl yarpaqlı tərəvəzlər, tam taxıllı məhsullar, giləmeyvələr, balıq, qoz-fındıq və paxlalılar daxil edilib.

Tədqiqatçılar proqramı yerli ənənələrə də uyğunlaşdırıblar. Məsələn, fiziki fəaliyyətlər arasında salsa rəqsi məşqləri yer alıb, tövsiyə olunan qidalar isə iştirakçıların yaşadığı bölgələrdə asan tapılan və əlçatan məhsullar arasından seçilib.

Bundan əlavə, könüllülər kiçik qruplar şəklində müntəzəm görüşlər keçirib, koqnitiv bacarıqları inkişaf etdirmək üçün kompüter məşqlərində iştirak edib, həmçinin arterial təzyiq, bədən çəkisi və qanda şəkər səviyyələrini mütəmadi nəzarətdə saxlayıblar.

Nəzarət qrupundakı iştirakçılar isə yalnız sağlam həyat tərzi ilə bağlı ümumi tövsiyələr alıblar və iki il ərzində hər biri bir saat davam edən cəmi dörd məlumatlandırıcı görüşdə iştirak ediblər.

Nəticələrin təhlili göstərib ki, strukturlaşdırılmış proqramı yerinə yetirən iştirakçılar yaddaş, koqnitiv funksiyalar, məlumatın emal sürəti və beynin icraedici funksiyaları üzrə nəzarət qrupu ilə müqayisədə daha yaxşı nəticələr nümayiş etdiriblər.

Tədqiqat müəlliflərinin fikrincə, bu nəticələr göstərir ki, dərman istifadəsinə əsaslanmayan standartlaşdırılmış profilaktik proqramlar müxtəlif ölkələrdə və mədəni mühitlərdə uğurla tətbiq oluna bilər və yaşlı insanların koqnitiv sağlamlığını ölçülə bilən səviyyədə yaxşılaşdırmağa kömək edir.

“Alzheimer's Society” təşkilatının məlumatına görə, hazırda Böyük Britaniyada təxminən bir milyon insan demensiyadan əziyyət çəkir. Proqnozlara əsasən, 2040-cı ilə qədər bu rəqəm 1,4 milyona çatacaq.

Uzunömürlülüklə bağlı digər araşdırmalar da müsbət əhval-ruhiyyənin sağlam yaşlanmaya töhfə verdiyini göstərir. Məsələn, ötən il 100 yaşını qeyd edən aktyor Dik Van Dayk uzunömürlülüyünün əsas sirlərindən birinin heç vaxt pis əhvalda oyanmaması olduğunu bildirib. Elmi tədqiqatlar da optimist insanların orta hesabla daha uzun ömür sürdüyünü göstərir.

Samir