Yaş artdıqca orqanizmdə əzələ kütləsinin azalması sürətlənir. Alimlər bildirirlər ki, xüsusilə 50 yaşdan sonra kifayət qədər zülal qəbul etmək əzələləri, fiziki gücü və gündəlik aktivliyi qorumaq üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır.

HİT.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin fikrincə, insan orqanizmi yaşlandıqca zülalı əvvəlki qədər səmərəli mənimsəmir. Əzələ kütləsinin itirilməsi 30 yaşdan etibarən başlasa da, bu proses 60 yaşdan sonra daha nəzərəçarpan olur. Fiziki aktivliyin azalması və rasionda zülalın kifayət qədər olmaması əzələ itkisini daha da sürətləndirə bilər.

Araşdırmalar göstərir ki, kifayət qədər zülal qəbul edən insanlarda əzələ kütləsinin itirilməsi daha yavaş gedə bilər. Əksinə, zülal çatışmazlığı əzələlərin zəifləməsinə və gündəlik işlərin yerinə yetirilməsinin çətinləşməsinə səbəb ola bilər.

Sadə işlər belə çətinləşə bilər

Əzələ gücünün azalması pilləkənlə qalxmaq, alış-veriş torbalarını daşımaq, uzun müddət yerimək və stuldan ayağa qalxmaq kimi adi fəaliyyətləri çətinləşdirə bilər.

50 yaşdan yuxarı insanlar üzərində aparılan araşdırmalarda az zülal qəbulunun əl sıxma gücünün zəifləməsi, yerimək və gündəlik məişət işlərinin görülməsində çətinliklərlə əlaqəli olduğu müəyyənləşdirilib.

Əzələlərin zəifləməsi həmçinin tarazlığın qorunmasına təsir göstərərək yıxılma riskini artıra bilər. Zülal kalsium və D vitamini ilə birlikdə sümüklərin sağlamlığının qorunmasına da kömək edir.

Sağalma prosesi də ləngiyə bilər

Zülal orqanizmdə toxumaların yaranması və bərpası üçün vacibdir. Əməliyyat, travma və ya xəstəlikdən sonra orqanizmin zülala ehtiyacı daha da arta bilər.

Zülal çatışmazlığı zamanı yaraların sağalmasında mühüm rol oynayan kollagenin istehsalı üçün orqanizmin resursları azala bilər. Bundan başqa, zülal immun sisteminin normal fəaliyyətində də mühüm rol oynayır.

50 yaşdan sonra nə qədər zülal lazımdır?

Mütəxəssislər yaşlı insanlara gündə hər kiloqram bədən çəkisinə 1,2–1,6 qram zülal qəbul etməyi tövsiyə edirlər. Məsələn, çəkisi 68 kiloqram olan insan üçün bu, gündə təxminən 82–109 qram zülal deməkdir.

Lakin dəqiq ehtiyac yaşdan, fiziki aktivlikdən və sağlamlıq vəziyyətindən asılıdır. Xəstəlik, əməliyyat və ya travmadan sonra zülala tələbat arta bilər.

Zülalı hansı qidalardan almaq olar?

Əksər insanlar zülal ehtiyacını xüsusi əlavələr olmadan adi qidalar hesabına qarşılaya bilər. Əsas zülal mənbələri arasında yumurta, yunan yoqurtu, kəsmik, süd, balıq, toyuq, yağsız ət, lobya, noxud, mərcimək, tofu, tempe, edamame, qoz-fındıq və toxumlar var.

Alimlər əsas yeməklərin hər birinə zülal mənbəyi əlavə etməyi, ehtiyac olduqda isə ara öyünlərdə də zülallı qidalara üstünlük verməyi məsləhət görürlər.

Samir