Hər bir dövrün öz qazancı və itkisi olur. 30–50 il əvvəl lüks sayılan bəzi şeylər bu gün hər kəs üçün əlçatandır. Eyni zamanda, keçmişdə gündəlik həyatın bir hissəsi olan bəzi imkanlar indi bahalı və əlçatmaz hesab edilir.

HİT.az xəbər verir ki, “Yourtango”nun yazdığına görə, ABŞ-ın populyar “Reddit” forumunda müzakirə yaranıb: 1990-cı illərdə geniş şəkildə əlçatan olan, bu gün isə “elit” və baha sayılan nə kimi şeylər var? Müzakirə ABŞ reallıqlarına əsaslansa da, bəzi nümunələr Azərbaycan üçün də aktual hesab edilir.

Qeyd olunur ki, bu siyahı ümumi həyat səviyyəsinin real müqayisəsi deyil, lakin müəyyən həqiqət payı daşıyır.

Vahid evə sahib olmağın əlçatanlığı

“Reddit” istifadəçilərinin sözlərinə görə, 1990-cı illərdə hətta bir nəfərin işlədiyi ailələr belə öz evini ala bilirdi. Bu gün isə ABŞ-da iki nəfərin işlədiyi ailələr üçün belə bu, çətin hesab olunur. İstifadəçilər bildirirlər ki, mənzil qiymətləri ümumi həyat xərclərindən daha sürətlə artır və bu da yeni alıcılar üçün ciddi maneə yaradır.

Azərbaycanla müqayisədə vəziyyət bir qədər fərqlidir. 1990-cı illərdə ölkədə maaşlar çox aşağı olsa da, mənzil qiymətləri də nisbətən ucuz idi. Nəzəri olaraq bir neçə il yığım etməklə ev almaq mümkün görünürdü, lakin hiperinflyasiya və ipoteka sisteminin olmaması bu prosesi çətinləşdirirdi. İndi isə yığım daha asan olsa da, mənzilin “əmək illəri ilə ölçülən” dəyəri xeyli artıb.

Yanacaq qiymətləri

ABŞ istifadəçiləri benzinin qiymətinin kəskin artmasına diqqət çəkiblər. Onlardan biri xatırladıb ki, 1990-cı illərdə benzinin orta qiyməti 1.15 dollar/qallon (təxminən 30 sent/litr) idi və bu, bu gün üçün demək olar ki, təsəvvüredilməz görünür.

Azərbaycan üçün də oxşar tendensiya mövcuddur: 1990-cı illərdə benzin həqiqətən çox ucuz idi. Lakin o dövrdə avtomobil sahibi olmaq da əksər insanlar üçün əlçatan deyildi.

Təbii ağacdan mebel

Əvvəllər təbii ağacdan hazırlanmış mebellər geniş yayılmış və nisbətən əlçatan idi. İndi isə bu məhsullar daha çox premium seqmentə aid edilir. İstifadəçilər bildirirlər ki, yüksək qiymətə baxmayaraq, bazarda tez-tez daha ucuz materiallardan hazırlanmış məhsullar təklif olunur.

Keyfiyyətli geyim

Müzakirələrdə qeyd olunur ki, 1990-cı illərin geyimləri onilliklər boyu formasını saxlayırdı, halbuki müasir geyimlər daha tez sıradan çıxır. Bəzi istifadəçilər hələ də o dövrdən qalan geyimləri saxladıqlarını bildiriblər.

Məişət texnikasının davamlılığı

İstifadəçilər bildirirlər ki, əvvəl məişət texnikası onilliklərlə işləyə bilirdi, indi isə daha tez sıradan çıxır. Bir istifadəçi 25 ildən çox işləyən soyuducunu nümunə gətirib və müasir analoqların daha qısaömürlü olduğunu qeyd edib.

Tibbi xidmətlərə çıxış

Müzakirələrdə səhiyyə xidmətlərinin də getdikcə “lüks” kimi qəbul edildiyi vurğulanır. İstifadəçilərdən biri deyib:

“Mən 28 yaşındayam. Uşaq vaxtı xəstələnəndə və ya zədələnəndə həkimə müraciət etmək normal idi. İndi isə yalnız ölümcül vəziyyətdə olanda həkimə gedirəm.”

Azərbaycanla bağlı qeyd olunur ki, 1990-cı illərin əvvəlində bir çox tibb müəssisələrində xidmətlər hələ də nisbətən əlçatan idi. Lakin sistemin zəifləməsi ilə keyfiyyətli səhiyyə bir çox insanlar üçün əlçatmaz oldu. Hazırda isə ölkədə keyfiyyətli tibbi xidmətlər mövcuddur, lakin onların bir hissəsi yüksək qiymətlərlə təklif edilir.

Samir