Övladlarını həddindən artıq himayə edən və onların problemlərini daim özləri həll edən valideynlər istəmədən psixoloji cəhətdən daha zəif dayanıqlı insanlar yetişdirə bilərlər. 

HİT.az xəbər verir ki, bu barədə ABŞ-li psixiatr Daniel Amen bildirib. Mütəxəssisin fikirlərinə "CNBC" istinad edib.

Ekspertin sözlərinə görə, valideynlərin ən geniş yayılmış səhvlərindən biri uşağın özü yerinə yetirməli olduğu işləri onun əvəzinə görmələridir. Məsələn, daha yüksək qiymət almaq üçün məktəb layihəsini valideynin hazırlaması və ya isterikanın qarşısını almaq məqsədilə uşağın bütün istəklərinə razılıq verilməsi buna nümunədir.

Daniel Amen qeyd edib ki, belə yanaşma uşağın müstəqillik və psixoloji dayanıqlıq bacarıqlarının formalaşmasına mane olur.

Psixiatr buna öz ailəsindən nümunə gətirib.

“Qızım ev tapşırığını evdə unutduqda heç kim onu məktəbə aparmırdı. Soyuq havada anasının xəbərdarlığına baxmayaraq gödəkçəsini götürmürdüsə, heç kim sonradan ona gödəkçə aparmırdı”, deyə o bildirib.

Mütəxəssis əlavə edib ki, uşaq darıxdığını söylədikdə onu dərhal əyləndirməyə çalışmaq da düzgün yanaşma deyil. Onun fikrincə, uşağa vəziyyətdən çıxış yolunu özünün tapması təklif edilməlidir. Çünki insan problemləri həll etdikcə müstəqil qərarvermə və çətinliklərin öhdəsindən gəlmək bacarığı inkişaf edir.

“Əgər övladlarınız üçün həddindən artıq çox iş görürsünüzsə, özünüzün özünəinamını artırarkən onların özünəinamını əlindən almış olursunuz. İnsanlar problemləri həll etməklə psixoloji dayanıqlıq qazanırlar”, deyə Daniel Amen vurğulayıb.

Məqalədə qeyd olunur ki, psixoloji dayanıqlığın inkişafı uşaqları sərt üsullarla tərbiyə etmək demək deyil. Daha əvvəl "Barnard College"in uşaq psixoloqu Tova Klayn "CNBC"yə açıqlamasında bildirib ki, həddindən artıq sərt cəzalar da uşaqlara çətinliklərin öhdəsindən gəlməyi öyrətmir. Onun sözlərinə görə, uşağı bütün məyusluqlardan tam qorumağa çalışmaq da yanlış yanaşmadır.

Tova Klayn hesab edir ki, valideynlər uşaqlara uğursuzluq və səhvlərlə üzləşmək imkanı verməli, eyni zamanda onlara sevgi və dəstək göstərməlidirlər.

“Mən sənə bu çətin vəziyyətin öhdəsindən gələ biləcəyinə inanıram. Nəticənin necə olmasından asılı olmayaraq – qalib gəlsən də, uduzsan da, yaxud ortaq nəticə əldə etsən də – mən həmişə sənin yanında olacağam”, deyə o izah edib.

Məqalədə həmçinin vurğulanır ki, uşaqların başqalarına kömək etməyə cəlb olunması da onların özünəinamının formalaşmasına müsbət təsir göstərir. Ev işlərində iştirak etmək, dostlara və sinif yoldaşlarına dəstək olmaq məsuliyyət hissini gücləndirir və həyatın çətinliklərini müstəqil şəkildə aradan qaldırmağa hazırlayır. Bu mövqeyi daha əvvəl Amerika Psixologiya Assosiasiyası da dəstəkləyərək bildirib ki, bu cür öhdəliklər uşaqlarda məsuliyyət və müstəqillik hissinin formalaşmasına kömək edir.

Samir