İtlərin bəzi insanlara qarşı aqressiv davranması, digərlərini isə mehribanlıqla qarşılaması təsadüfi deyil. Mütəxəssislərin fikrincə, bu davranış qorxu, əvvəlki təcrübələr, insanın hərəkətləri və hətta xarici görünüşü ilə bağlı ola bilər.
HİT.az xəbər verir ki, bu barədə “TheCoolist” nəşri yazıb.
2015-ci ildə Kioto Universitetinin alimləri 54 itin iştirakı ilə araşdırma aparıblar. Tədqiqat zamanı itlər sahiblərinin bir qabı açmağa çalışdığını və yad şəxsdən kömək istədiyini müşahidə ediblər. İştirakçılardan bəziləri sahibinə kömək edib, digərləri isə ona kömək etməkdən nümayişkaranə şəkildə imtina ediblər.
Daha sonra həmin şəxslər və neytral davranan başqa bir insan itlərə yemək təklif ediblər. Məlum olub ki, sahiblərinə kömək etməyən insanlardan imtina edən itlər əsasən digər şəxsin əlindən yemək götürüblər. Tədqiqatın aparıcı müəllifi Kazuo Fucita bunu itlərin sahibinə mənfi münasibət göstərən insanlardan uzaq durması ilə izah edib.
Əsas səbəblərdən biri qorxudur
Amerika Kennel Klubu (AKC) mütəxəssislərinin fikrincə, itin yad insanlara hürməsinin və ya onlara qarşı hürüşərək xəbərdarlıq etməsinin ən geniş yayılmış səbəblərindən biri qorxudur.
İnsanın itə doğru əyilməsi, onun üzərinə kölgə salması və ya gözlərinin içinə uzun müddət dik baxması heyvan tərəfindən təhlükə kimi qəbul edilə bilər. Belə hallarda hürmək və quruldamaq itin qarşı tərəfdən məsafə saxlamağı tələb edən xəbərdarlığıdır.
İtin reaksiyasına insanın xarici görünüşü də təsir edə bilər. Şapka, saqqal, bığ, qalın səs və kəskin ətir heyvanda narahatlıq yarada bilər. Bundan başqa, it keçmişdə xoşagəlməz təcrübə yaşadığı insana bənzəyən şəxsdən də çəkinə bilər. İnsanların itdən qorxması və gərgin davranması da heyvanın reaksiyasına təsir göstərə bilər.
Hürmək həmişə aqressiya demək deyil
PDSA təşkilatının baytarlıq üzrə mütəxəssisi Şona Uolş bildirir ki, itlər müxtəlif səbəblərdən hürürlər. Bu davranış sevinc, həyəcan, sahibini xəbərdar etmək, diqqət cəlb etmək və ya narazılıqla əlaqəli ola bilər.
Məsələn, hər dəfə hürən itin yanından kuryer uzaqlaşdıqda heyvan hürməyin istədiyi nəticəni verdiyini öyrənə bilər. Beləliklə, bu davranış zamanla möhkəmlənir.
İtin davranışını necə dəyişmək olar?
Mütəxəssislər iti hürdüyünə görə cəzalandırmağın vəziyyəti daha da ağırlaşdıra biləcəyini bildirirlər. Bunun əvəzinə heyvana sakit davranışı öyrətmək tövsiyə olunur.
- Sakit qalmağı öyrədin. Qapı zəngi çalındıqda itin öz yatağına getməsini məşq etdirin və sakit qaldığı zaman onu mükafatlandırın.
- Qonaqlara düzgün davranmağı izah edin. İtə yaxınlaşarkən onun üzərinə əyilməmək, gözlərinə dik baxmamaq və heyvanın özünün yaxınlaşmasına imkan vermək daha məqsədəuyğundur.
- Məsafəni tədricən azaldın. İti əvvəlcə özünü rahat hiss etdiyi məsafədə saxlayın. İnsan yaxınlaşdıqca sakitliyini qoruduğu hallarda onu mükafatlandırın.
Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, itin davranışını düzgün anlamaq üçün onun hansı vəziyyətlərdə hürdüyünü və hansı insanlardan çəkindiyini müşahidə etmək vacibdir. Hürməyin səbəbini müəyyənləşdirmək heyvana daha sakit reaksiya verməyi öyrətməyə kömək edə bilər.
Samir
