Levant bölgəsi uzun müddətdir erkən insanlar və neandertalların qarışdığı məkan kimi tanınır. Burada sosial və mədəni davranışlara dair sübutlar dünya tarixindəki digər oxşar nümunələrdən on minlərlə il daha qədim dövrlərə gedib çıxır.

HİT.az xəbər verir ki, bu barədə “Earth” yazır.

Yeni tədqiqatda alimlər İsraildə yerləşən Tinshemet mağarasından əldə olunan unikal tapıntıları analiz edərək Orta Paleolit dövründə neandertallar və Homo sapiens arasındakı münasibətləri anlamağa çalışıblar.

Neandertallar, insanlar və Tinshemet mağarası

Bu məkan əsl arxeoloji və antropoloji xəzinə kimi qiymətləndirilir. Burada skeletlər, dəfnlər və bu dəfnlərlə bağlı artefaktlar aşkar edilib.

Bu, son 50 ildə Orta Paleolit dövrünə aid ilk yeni insan dəfnlərinin araşdırılmasıdır.

Tədqiqatlar göstərir ki, erkən insanlar sadəcə qonşular olmayıb, həm də məlumat və bilik mübadiləsi aparıb, bir-birinin yaşamaq üsullarına, alət hazırlanmasına və mədəniyyətinə təsir göstəriblər.

Levantdakı digər tapıntılarla müqayisə zamanı oxşar daş alətlər, oxşar dəfn ənənələri, axirət həyatı ilə bağlı əşyalar və çöküntü qatlarında oxra izləri müəyyən edilib.

Bu, müxtəlif hominin qruplarının mövcud olmasına baxmayaraq, onların ortaq sosial və mədəni praktikaları paylaşdığını göstərir.

Beləliklə, erkən insanlar və neandertallar arasındakı münasibətlərin əvvəl düşünüləndən daha mürəkkəb olduğu qənaətinə gəlinir.

İnsanlar və neandertallar ortaq mədəniyyət paylaşırdı

Tinshemet mağarasında qazıntılar 2017-ci ildən aparılır. Əsas məqsəd Orta Paleolit dövründə Levant bölgəsində Homo sapiens və neandertallar arasındakı qarşılıqlı əlaqələrin mahiyyətini müəyyənləşdirməkdir.

Alimlər bu suallara cavab tapmaq üçün dörd əsas istiqamət üzrə məlumatları birləşdiriblər: daş alətlərin hazırlanması, ov strategiyaları, davranış nümunələri və sosial mürəkkəblik.

Bu yanaşma göstərib ki, neandertallar, doneyandertallar və müxtəlif dövrlərdə Levantda yaşamış Homo sapiens qrupları arasında mühüm qarşılıqlı əlaqələr olub. Bu əlaqələr bilik və bacarıqların mübadiləsinə, nəticədə isə mədəni qarışmaya səbəb olub.

Tinshemet mağarasının əhəmiyyəti

Tapıntılar insanlığın erkən tarixdəki qarşılıqlı əlaqələrinə işıq salır. Sübutlar göstərir ki, neandertallar və erkən insanlar yalnız birgə yaşamayıb, həm də həyat tərzlərinə görə bir-birinə təsir ediblər.

Alimlər Levantı “əridici qazan” kimi təsvir edirlər. Burada müxtəlif insan qrupları görüşür, qarşılıqlı təsir göstərir və birlikdə inkişaf edirdilər.

Qüdsdəki İvrit Universitetindən doktor Marion Prevot bildirib ki, iqlim şəraitinin yaxşılaşması bölgənin daşıma qabiliyyətini artırıb, bu da demoqrafik artıma və müxtəlif Homo qrupları arasında təmasların güclənməsinə səbəb olub.

Bu demoqrafik dəyişiklik sosial mübadiləni gücləndirərək texnoloji və mədəni inkişaflara töhfə verib.

Alimlərin fikrincə, Levantdakı müxtəlif insan qruplarının həyat tərzləri arasında dərin əlaqələr mövcud olub və bu, ortaq adaptasiya strategiyalarını formalaşdırıb. Tədqiqatçılar qeyd edirlər: “Bu tapıntılar həm əməkdaşlıq, həm də rəqabətlə formalaşmış dinamik qarşılıqlı əlaqə mənzərəsi yaradır”.

Nəticələr göstərir ki, prehistorik insan qrupları izolyasiyada yaşamayıb, əksinə, bilik, mədəniyyət və texnologiyanın formalaşmasına təsir edən davamlı mübadilə prosesində iştirak ediblər.

Samir