Yer xaricindəki sivilizasiyalardan gələn siqnalların axtarışı gözlənilməz bir amil səbəbindən çətinləşə bilər — potensial yaşayış üçün yararlı planetlərin ətrafında dövr etdiyi ulduzların yüksək aktivliyi. Bu nəticəyə "SETI Institute"un tədqiqatçıları gəliblər.

HİT.az xəbər verir ki, araşdırmanın nəticələri "The Astrophysical Journal" ("AstroJournal") jurnalında dərc olunub.

Onilliklərdir ki, yerdənkənar ağıllı həyatın axtarışı ilə məşğul olan alimlər kosmosda çox dar diapazonlu radiosiqnallar axtarırlar. Hesab edilir ki, bu cür siqnallar təbii yolla yaranma ehtimalı çox aşağı olduğundan inkişaf etmiş sivilizasiyanın mövcudluğuna işarə edə bilər. Lakin yeni tədqiqat göstərib ki, hətta ideal dərəcədə dar radiosiqnal belə öz xarakterik xüsusiyyətlərini hələ doğma ulduz sistemini tərk etməmiş itirə bilər.

Əvvəllər "SETI" mütəxəssisləri əsasən ulduzlararası fəzanın radiodalğaların yayılmasına təsirini nəzərə alırdılar. Yeni tədqiqatın müəllifləri isə siqnal mənbəyinə daha yaxın ərazilərdə baş verən prosesləri araşdırmağa qərar veriblər.

Məlum olub ki, radiodalğalar ulduz küləyindəki plazmanın təsiri altında, eləcə də koronal kütlə atılmaları ilə müşayiət olunan güclü alışmalar zamanı təhrif oluna bilər. Bu proseslər siqnalın enerjisini daha geniş tezlik diapazonuna yayaraq onu “bulanıqlaşdırır”. Nəticədə radioteleskopların adətən axtardığı dar tezlik zirvəsi daha az nəzərə çarpır və hətta aşkarlanma həddindən aşağı düşə bilər.

Effektin miqyasını qiymətləndirmək üçün alimlər Günəş sistemində fəaliyyət göstərən kosmik aparatların radiosiqnalları ilə bağlı məlumatlardan istifadə ediblər. Bu müşahidələr turbulent plazmanın radiodalğaların yayılmasına necə təsir etdiyini anlamağa imkan verib. Daha sonra tədqiqatçılar əldə olunan nəticələri müxtəlif tip ulduzlara tətbiq edərək onların aktivliyinin potensial yadplanetli sivilizasiyaların siqnallarını necə dəyişə biləcəyini hesablayıblar.

Xüsusi maraq M sinfinə aid qırmızı cırtdan ulduzlar doğurub. Bu ulduzlar Süd Yolundakı bütün ulduzların təxminən 75 faizini təşkil edir və yaşayış üçün yararlı dünyaların axtarışında əsas hədəflərdən sayılır. Lakin məhz bu tip ulduzlar çox vaxt yüksək aktivlik nümayiş etdirir ki, bu da siqnalların təhrif olunması ehtimalını artırır.

Müəlliflərin fikrincə, əldə olunan nəticələr yerdənkənar ağıllı həyatın axtarışı strategiyalarının yenidən nəzərdən keçirilməsini tələb edə bilər. Alimlər yalnız ultra dar siqnallara fokuslanmaq əvəzinə, aktiv ulduz mühitindən keçdikdən sonra formalaşa biləcək daha geniş radiosiqnallara da diqqət yetirməlidirlər.

Tədqiqatçılar vurğulayırlar ki, bu iş yadplanetli sivilizasiyalardan indiyədək siqnal aşkar olunmamasını izah etmir, lakin onların diqqətdən kənarda qalmasının mümkün səbəblərindən birini ortaya qoyur. Əgər nəticələr təsdiqlənərsə, bu o deməkdir ki, bəzi potensial texnosiqnallar artıq müşahidə məlumatlarında mövcud ola bilər, lakin müasir axtarış alqoritmləri onları süni mənşəli siqnal kimi tanımır.

Samir