İsveç müdafiə şirkəti “Saab” JAS 39 “Gripen” E/F qırıcılarına sürətlə artan sifarişlərlə üzləşə bilər ki, bu da mövcud istehsal güclərinə ciddi təzyiq yarada bilər.
HİT.az xəbər verir ki, bu barədə “Defence Express” analitikləri bildirir.
Bu fonda “Saab”ın əsas sənaye tərəfdaşlarından biri olan Braziliyanın aviasiya nəhəngi “Embraer” İsveçlə əməkdaşlığı genişləndirməyə hazır olduğunu açıqlayıb.
“Breaking Defense” nəşrinə verdiyi şərhdə “Embraer” müdafiə bölməsinin marketinq direktoru Marsio Monteyro bildirib ki, şirkət “Saab”a mövcud və gələcək müqavilələrin icrasında dəstək verməyə hazırdır.
“Saab – bizim əla tərəfdaşımızdır”, deyə o bildirib və Braziliya tərəfinin istehsalın genişləndirilməsinə kömək etməyə hazır olduğunu vurğulayıb.
Müdafiə analitiklərinin qiymətləndirməsinə görə, “Saab” “Gripen” E/F üçün eyni anda bir neçə böyük sifariş ala bilər. Bunlar arasında Ukrayna üçün 20 ədəd qırıcının tədarükü və sonradan 100–150 təyyarəyə qədər genişləndirmə imkanı olan potensial müqavilə, həmçinin Kanada ilə 72 ədədlik mümkün kontrakt yer alır. Bundan əlavə, Braziliya mövcud müqavilələrdən əlavə daha 20 təyyarə sifariş etməyi planlaşdırır.
Bu kontekstdə Braziliyanın, xüsusilə Ukrayna müqaviləsinin icrasına cəlb olunub-olunmayacağı sual doğurur. Ukrayna üçün belə bir ssenari birmənalı olmaya bilər, çünki daha əvvəl istehsalın və ya montajın müəyyən hissəsinin Ukrayna müəssisələrində lokallaşdırılmasının vacibliyi vurğulanmışdı.
Eyni zamanda, mütəxəssislər qeyd edir ki, “Embraer” JAS 39 “Gripen”in son yığım mərhələsində iştirakını artırmağa çalışır. Hazırda məhz Braziliyada təyyarələrin son montajı həyata keçirilir və bəzi komponentlər istehsal olunur, “Defence Express” xatırladır.
Bununla belə, rolu genişləndirməyə hazır olmasına baxmayaraq, Braziliyada istehsalın əsas fokusunun ölkənin öz Hərbi Hava Qüvvələrinin təminatına yönəldiyi bildirilir. Yaxınlarda ölkədə yığılan ilk “Gripen” E təqdim olunub və mövcud müqavilə çərçivəsində Braziliya üçün daha 14 təyyarə istehsal edilməlidir. Əlavə sifariş nəzərə alındıqda ümumi həcm 34 təyyarəyə çatır ki, bu da illərlə davam edəcək istehsal deməkdir.
Beləliklə, Braziliyanın digər beynəlxalq müqavilələrə cəlb olunması onun daxili sifarişləri yerinə yetirmə sürətindən asılı olacaq.
“Saab”ın Kanada üçün təklifində də “Gripen” E/F istehsalında, o cümlədən Ukrayna üçün mümkün layihələrdə iştirak nəzərdə tutulur. Lakin böyük həcmli müqavilələrin eyni vaxtda reallaşması halında istehsal yükünün İsveç, Braziliya və digər tərəfdaşlar arasında necə bölüşdürüləcəyi sual olaraq qalır.
Analitiklər bildirir ki, Ukrayna, Kanada və Braziliya üçün eyni vaxtda böyük müqavilələr işə düşərsə, “Saab” əlavə istehsal güclərini, o cümlədən Braziliya müəssisələrini cəlb etməyə məcbur qala bilər.
“Embraer”də isə belə bir inkişaf ehtimalını istisna etmirlər. Marsio Monteyro bildirib ki, şirkət “Saab”a artan tələbatı ödəmək üçün daha çox dəstək göstərə biləcəyinə inanır. Lakin yekun qərar mövcud müqavilələrin müddət və prioritetlərindən asılı olacaq.
“Biz hesab edirik ki, daha çox iş görə və “Saab”ın ehtiyaclarını qarşılamağa kömək edə bilərik”, – deyə o bildirib, bunun İsveç və ya digər ölkələr üçün istehsala aid olub-olmadığını dəqiqləşdirmədən.
Analitiklər həmçinin qeyd edirlər ki, “Gripen” istehsalı beynəlxalq səviyyədə paylanmış bir prosesdir. Komponentlərin böyük hissəsi İsveçdən kənarda istehsal olunur. Xüsusilə Böyük Britaniya radar sistemləri də daxil olmaqla komplektasiyanın 30 faizindən çoxunu təmin edir ki, bu da proqramın qlobal əməkdaşlıqdan yüksək asılılığını göstərir.
Samir
