Böyük Britaniyada fəaliyyət göstərən bir şirkət iqlim dəyişikliyi nəticəsində sürətlə əriyən Arktika buzunu qorumaq üçün yeni üsul hazırlayıb. "Real Ice" adlı şirkətin alimləri Şimal yarımkürəsində buzun bərpasına yönəlmiş innovativ layihə üzərində işləyir. Layihə kiçik miqyasda artıq sınaqdan uğurla keçib və geniş tətbiq olunsa, ciddi nəticələr verə bilər. 

Hit.az xəbər verir ki, bu barədə "Libertatea The Guardian"a istinadla yazır.

Kanadanın Kembric-Bey bölgəsində (Şimal Qütb dairəsinin şimalı) Real Ice komandası inuit icması ilə əməkdaşlıq edərək eksperimentə başlayıb.

Alimlər mövcud buz qatında deşiklər açaraq xüsusi nasosları birbaşa okean suyuna endiriblər. Qışda, təxminən -40°C kimi ekstremal temperaturda bu sistemlər təxminən 50 min ton suyu səthə çıxarıb.

Su səthə çıxan kimi saniyələr içində donub və nəticədə sınaq ərazisində (təxminən 20 hektar) buz qatının qalınlığı 50 santimetrə yaxın artıb. Bu sahə təxminən 28 futbol meydançasına bərabərdir.

Şirkətin təsisçisi Andrea Çekkolini bildirib: “Bir il əvvəl bu, qeyri-real bir ideya kimi görünürdü. Amma fərq gözlə görünəcək qədər böyükdür”.

İstilik artdıqca və temperatur təxminən 5°C-yə yüksəldikdə tədqiqatçılar yeni problemlə üzləşiblər: səthdə ərimiş suyun toplanması.

Bunun qarşısını almaq üçün komanda sadə üsuldan istifadə edir — drenaj deşikləri açaraq suyu yenidən buzun altına axıdır. Bu proses su ilə dolu çəndən tıxacı çıxarmağa bənzədilir. Nəticədə səthdə daha ağ və “quru” buz təbəqəsi qalır.

Bu ağ buz qatı çox vacibdir, çünki günəş şüalarının təxminən 70%-ni kosmosa geri əks etdirir. Əgər buz əriyib yerini tünd okean suyuna verərsə, istilik daha çox udulur və ərimə prosesi daha da sürətlənir.

Hər il dünya təxminən 80 min km² buz itirir. Çekkolininin hesablamasına görə, bu itkini dayandırmaq və itirilən buzu bərpa etmək üçün hər qış təxminən 10 milyard dollar lazım ola bilər.

Layihəni daha təhlükəsiz etmək üçün şirkət indi suyun vurulmasını tam avtomatlaşdıracaq sualtı dronları sınaqdan keçirir.

Bununla belə, tədqiqatçılar etiraf edirlər ki, bu üsul əsas problemi — CO₂ emissiyalarını — həll etmir. Bundan əlavə, böyük miqyaslı su hərəkətinin Arktika mikroorqanizmlərinə və qida zəncirinə təsiri hələ tam aydın deyil.

Buna baxmayaraq, inuit icması üçün layihə ümid mənbəyinə çevrilib.

“İlk baxışda bu fikir bir az dəli kimi görünə bilər. Amma biz təbiətə zərər vermirik, əksinə kömək etməyə çalışırıq”, deyə layihə iştirakçılarından Kayl Viz bildirib.

Samir