Fövqəladə vəziyyət zamanı sərnişin təyyarələri bəzən enişdən əvvəl yanacağı boşaldır. Bu, partlayış riskinə görə deyil, təyyarənin çəkisini azaltmaq və konstruksiyaya zərər vermədən təhlükəsiz enişi təmin etmək məqsədi daşıyır.

Hit.az xəbər verir ki, bu barədə “BGR” yazır.

Müasir sərnişin təyyarələri adətən maksimum icazə verilən qalxma kütləsi ilə havaya qalxır. Çünki göyərtədə bütün marşrut üçün nəzərdə tutulan yanacaq, eləcə də gözlənilməz hallar üçün ehtiyat yanacaq olur. Lakin eniş zamanı icazə verilən maksimum kütlə bundan xeyli aşağıdır.

Əgər havaya qalxdıqdan sonra texniki nasazlıq və ya başqa fövqəladə vəziyyət yaranarsa, ekipaj hava limanına geri qayıtmaq qərarı verə bilər. Belə halda təyyarəni eniş üçün daha təhlükəsiz vəziyyətə gətirməyin ən sürətli yollarından biri yanacağın bir hissəsini boşaltmaqdır.

Həddindən artıq çəki təyyarə yerə toxunduğu zaman şassiyə böyük yük salır. Bu, xüsusilə güclü yan külək və ya sərt eniş zamanı təhlükəlidir, çünki konstruksiyaya düşən yük kəskin şəkildə artır.

Bundan əlavə, daha ağır təyyarə eniş üçün daha yüksək sürət tələb edir və dayanmaq üçün daha uzun uçuş-eniş zolağına ehtiyac duyur. Bu isə əyləclərin həddindən artıq qızması, təkərlərin zədələnməsi və hətta təyyarənin zolaqdan çıxması riskini artırır.

Yanacağın miqdarı necə hesablanır?

Hər uçuşdan əvvəl ekipaj sərnişinlərin, baqajın, yükün miqdarını və uçuş marşrutunu nəzərə alaraq ətraflı hesablamalar aparır. Yanacaq yalnız təyinat məntəqəsinə çatmaq üçün deyil, zərurət yarandıqda ehtiyat hava limanına uçmaq üçün də əlavə ehtiyatla yüklənir.

Yanacağın çənlər arasında düzgün paylanması da mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bu, təyyarənin ağırlıq mərkəzinin icazə verilən həddə saxlanmasına kömək edir ki, bu da birbaşa idarəetməyə təsir göstərir.

Niyə yanacağı hər yerdə boşaltmaq olmaz?

Yanacağın boşaldılmasına yalnız müstəsna hallarda icazə verilir və bu əməliyyat dispetçerlərlə razılaşdırılmaqla yaşayış olmayan ərazilər və ya su hövzələri üzərində həyata keçirilməlidir.

Qaydaların pozulmasının ən məşhur nümunələrindən biri 2019-cu ildə “Delta Air Lines” aviaşirkətinin reysi olub. Mühərrik nasazlığından sonra geri qayıdan “Boeing 777” təyyarəsi dispetçerləri xəbərdar etmədən Los-Anceles yaxınlığındakı “Kudahy” yaşayış məntəqəsi üzərində yanacaq boşaldıb. Nəticədə yanacaq yerə düşüb və bir neçə nəfər yüngül xəsarət alıb. Aviasiya yanacağı insanların sağlamlığı və ətraf mühit üçün təhlükə yarada biləcəyindən, bu cür prosedurlar ciddi qaydalarla tənzimlənir.

Samir