Şimal marallarının nəsillər boyu balalama üçün istifadə etdiyi ərazilər tədricən boşalır. Hamilə dişi marallar külək elektrik stansiyalarından (KES) uzaqda sakit yer tapmaq üçün sərt iqlim şəraitində əlavə kilometrlərlə yol qət edirlər.

HİT.az xəbər verir ki, "Ecoportal"ın məlumatına görə, bunun səbəbi turbinlərin yaratdığı səs-küy və ya vibrasiya deyil. Marallar üfüqdə kilometrlərlə uzaqdan görünən külək turbinlərini gördükləri andan ehtiyatlı davranmağa başlayırlar.

Yaz aylarında balalama dövrünə hazırlaşan marallar analarının vaxtilə istifadə etdiyi sığınacaqlara üz tuturlar. Lakin həmin ərazilər artıq tərk edilib və heyvanlar daha uzaq bölgələrə çəkilirlər. Bəzən Şimalın yerli sakinləri marallara kömək etmək üçün qarda cığırlar açmalı olurlar, çünki yeni seçilən ərazilər daha sərt və yaşamaq üçün əlverişsizdir.

Alimlər müəyyən ediblər ki, maral sürüləri yalnız tikinti işlərindən və ya insanlardan uzaqlaşmır. Onlar hətta tam avtomatik rejimdə, insan müdaxiləsi olmadan işləyən külək elektrik stansiyalarına da yaxınlaşmırlar.

Müşahidələr göstərir ki, balalama dövründə marallar külək turbinlərindən təxminən 5 kilometr uzaq məsafədə qalmağa üstünlük verirlər.

Bunun səbəbi səs deyil. Turbin qanadlarının yaratdığı zəif uğultu belə güclü qorxu yaratmaq üçün kifayət qədər uzağa yayılmır.

Səbəb heyvanların instinkti və görmə xüsusiyyətləri ilə bağlıdır.

Şimal maralları ultrabənövşəyi işığı görə bilən nadir heyvanlardandır. Bu xüsusiyyət onlara Arktikanın qarla örtülü ərazilərində yırtıcıları, qidaları və müxtəlif maneələri daha asan seçməyə imkan verir.

İnsan gözü üçün külək turbinləri uzaqdan sakit şəkildə fırlanan adi qurğular kimi görünür. Lakin maralların gördüyü mənzərə tamamilə fərqlidir. Yüksək gərginlikli elektrik xətləri və işləyən turbinlər ultrabənövşəyi diapazonda parıldayır, titrəyən kölgələr yaradır və onlar üçün təhlükəli obyekt təsiri bağışlayır.

Nəticədə marallar bu qurğuları üfüqdə görünən nəhəng yırtıcılar kimi qəbul edir və turbinlər gözdən itənədək sakitləşə bilmirlər.

Bununla yanaşı, bəzi heyvan növləri enerji infrastrukturu ilə uğurla uyğunlaşa bilir.

Belə ki, Şimal dənizində, Yorkşir sahilləri yaxınlığında külək elektrik stansiyası tikildikdən sonra burada omarlar məskunlaşıb. İllər sonra məlum olub ki, mürəkkəb metal konstruksiyalar onların qidalanması və çoxalması üçün əlverişli mühit yaradıb.

Hindistanda isə külək parklarının yerləşdiyi ərazilərdən iri yırtıcılar tamamilə yoxa çıxsa da, kiçik məməlilər, həşəratlar və bəzi quş növləri həmin ərazilərdə daha geniş yayılmağa başlayıblar. Burada gəmiricilər, manqustlar və bəzi yerüstü quş növlərinin sayı artıb.

Samir