Təyyarədaşıyan gəmiləri fərqləndirən ən vacib element onların uçuş göyərtəsidir. Yüksək möhkəmliyə malik poladdan və xüsusi istiliyədavamlı örtüklərlə hazırlanan bu səthlər reaktiv mühərriklərin yaratdığı yüksək temperatura, okeanın duzlu suyunun aşındırıcı təsirinə və digər ekstremal şəraitə tab gətirmək üçün layihələndirilir.

HİT.az xəbər verir ki, təyyarədaşıyan gəmilər təkcə dənizdə üzən hərbi platformalar deyil, həm də mühəndisliyin ən mürəkkəb nümunələrindən biri hesab olunan "üzən hava bazaları"dır. Bu nəhəng gəmilərin əsas hissəsini təyyarələrin qalxıb-endiyi polad uçuş göyərtəsi təşkil edir.

İlk dövrlərdə dəniz aviasiyasında taxta göyərtələrdən istifadə olunurdu. Lakin İkinci Dünya müharibəsindən sonra onlar daha davamlı zirehli polad konstruksiyalarla əvəz edildi. Müasir təyyarədaşıyan gəmilərdə uçuş göyərtəsi yalnız təyyarələrin hərəkət etdiyi platforma deyil, həm də gəminin konstruktiv möhkəmliyini təmin edən əsas zireh qatlarından biridir. Bu məqsədlə istifadə olunan xüsusi hərbi poladın qalınlığı və ərinti tərkibi dövlət sirri hesab olunur.

Uçuş göyərtəsi daim reaktiv mühərriklərin yaratdığı yüksək temperaturun, təyyarə təkərlərinin güclü sürtünməsinin və eniş zamanı saxlayıcı trosların tətbiq etdiyi böyük mexaniki yüklərin təsiri altında olur. Bundan əlavə, okeanın duzlu suyu və rütubətli mühiti də səthin aşınmasını sürətləndirir.

Bu səbəbdən göyərtədə xüsusi istiliyədavamlı və sürüşməyə qarşı örtüklər tətbiq edilir.

Bu örtüklərin əsas funksiyaları bunlardır:

* Poladı yüksək temperaturdan qoruyaraq reaktiv mühərriklərin istiliyini zəiflətmək;
* Güclü külək və fırtına şəraitində təyyarələrin, texnikanın və ekipajın sürüşməsinin qarşısını almaq;
* Uçuş əməliyyatlarının təhlükəsizliyini təmin etmək.

Belə örtüklər daimi istifadə nəticəsində köhnəldiyi üçün mütəmadi şəkildə yenilənir. Məsələn, ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin "USS Gerald R. Ford" təyyarədaşıyan gəmisində uçuş göyərtəsinin örtüyü təxminən hər səkkiz ildən bir tamamilə yenilənir.

Dünyanın aparıcı donanmaları bu texnologiyanın təkmilləşdirilməsi istiqamətində araşdırmaları davam etdirirlər. Məqsəd gəmilərin xidmət müddətini uzatmaq, texniki etibarlılığı artırmaq və döyüş əməliyyatlarının təhlükəsizliyini daha da yüksəltməkdir.

Samir