Ördəkburun (lat. Ornithorhynchus anatinus) təbiətin ən qeyri-adi canlılarından biri hesab olunur. Yumurta qoymasına baxmayaraq məməlidir, balalarını südlə bəsləyir, zəhərli tikanlara malikdir və ultrabənövşəyi işıq altında parıldayır.

Hit.az xəbər verir ki, bu barədə "Discover Wildlife" nəşri yazıb.

1799-cu ildə Britaniya Muzeyinin təbiət tarixi bölməsinin kuratoru Corc Şou poçt vasitəsilə qəribə bir heyvan dərisi almışdı. O, bunu “ördək dimdiyinin dördayaqlı heyvanın başına bərkidilmiş formasına” bənzətmişdi.

Canlının görünüşü o qədər qeyri-adi idi ki, Şou bunun süni şəkildə hazırlanmış saxtakarlıq olduğunu düşünmüşdü. Rəvayətə görə, o, dəridə tikiş izlərinin olub-olmadığını yoxlamaq üçün dimdik hissəsini qayçı ilə kəsmişdi və həmin izlər bu gün də görünür.

Lakin bu, saxta nümunə deyil, həqiqətən də ördəkburun idi.

Nəşr qeyd edir ki, hətta XXI əsrdə yaşayan insanlar üçün də ördəkburunun xüsusiyyətləri inanılmaz görünə bilər.

Ördəkburun nədir?

Ördəkburun məməlilər və sürünənlər arasında təkamül keçidini nümayiş etdirən ən maraqlı canlılardan biri hesab olunur.

Nəşrin məlumatına görə, ördəkburunlar yumurta qoyur, lakin balalarını südlə bəsləyirlər. Onların bədəni xəzlə örtülüb, suda yaşayırlar, ördək dimdiyinə bənzər dimdiyə, pərdəli ayaqlara, iti caynaqlara və topuq nahiyəsində zəhərli tikanlara malikdirlər.

Dişilər yumru, dəri örtüklü yumurtalar qoyur və məmələri olmadığı üçün südü birbaşa dəri səthindən ifraz edirlər. Yumurtadan çıxan balalar isə südü analarının bədənindən yalayaraq qidalanırlar.

Erkəklərin zəhərli tikanlardan əsasən cütləşmə mövsümündə digər erkəklərlə üstünlük uğrunda mübarizədə istifadə etdikləri güman edilir.

Ördəkburun nə ilə qidalanır?

Ördəkburunlar xərçəngkimilər və digər su canlılarını dimdiklərində yerləşən elektroreseptorlar vasitəsilə ovlayırlar. Bu reseptorlar onlara bulanıq suda belə ovun hərəkətini hiss etməyə imkan verir.

Quruda hərəkət edərkən isə onlar ayaqlarındakı pərdələri geri çəkərək caynaqlarını üzə çıxarır və bu sayədə səthdə daha yaxşı hərəkət edə bilirlər.

Ördəkburun həqiqətən qaranlıqda işıldayırmı?

Alimlər müəyyən ediblər ki, ördəkburunlar ultrabənövşəyi işıq altında yumşaq mavi-yaşıl rəngdə işıldayırlar. Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, bu xüsusiyyət ultrabənövşəyi şüaların udulması ilə əlaqəli kamuflyaj strategiyasının yan təsiri ola bilər. Lakin bunun dəqiq səbəbi hələ müəyyən edilməyib.

Məqalədə vurğulanır ki, yeni elmi tədqiqatlar ördəkburunların hələ də elm adamlarını təəccübləndirdiyini göstərir. Son genetik araşdırmalar onların, yaxın qohumları olan exidnalarla birlikdə, bütün müasir məməlilərin ən qədim əcdadlarına ən yaxın canlılar arasında olduğunu ortaya qoyub. Məhz həmin əcdadlardan sonradan itlər, balinalar, insanlar və digər məməlilər təkamül edib.

Beləliklə, alimlərin fikrincə, ördəkburun təbiətin anomaliyası deyil, əksinə, məməlilərin təkamül tarixini anlamaq üçün ən mühüm nümunələrdən biridir.

Samir