1969-cu ildə avstraliyalı pilot Don Adams XIX əsrin sonlarında on ildən çox davam edən faydalı qazıntı hasilatından sonra demək olar ki, tamamilə çılpaq qalmış Ledi-Elliot adasına ilk dəfə ayaq basıb. Bu gün isə turistlər bu adanı tropik cənnət kimi tanıyırlar.
HİT.az xəbər verir ki, mədən işçiləri qida maddələri ilə zəngin torpağın və bitki örtüyünün böyük hissəsini məhv etmiş, həmçinin yeni bitkilərin kök salmasına imkan verməyən keçilər gətirmişdilər. Nəticədə ada çılpaq mərcan qırıntılarından ibarət, demək olar ki, boş əraziyə çevrilmişdi.
Adams isə adanın əvvəlki görkəminə qaytarıla biləcəyinə inanırdı. O, bərpa ilə bağlı iddialı layihəyə başlamaq üçün Avstraliya hökumətindən turizm məqsədli icarə hüququ aldı.
Pilot adaya təyyarə ilə şirin su daşıyıb, minlərlə ağac əkib və nəticədə Avstraliyanın ən uzunmüddətli ekoloji bərpa layihələrindən birinin əsasını qoyub.
Adamsın 1969-cu ildə adadan turizm məqsədilə istifadə etmək üçün imzaladığı icarə müqaviləsinə görə, o, ot örtüklü uçuş-enmə zolağı tikməli və ziyarətçilər üçün ilkin yaşayış şəraiti yaratmalı idi. Lakin pilot səylərini yalnız infrastrukturun inkişafı ilə məhdudlaşdırmadı. O, materikdəki Kvinslenddən və yaxınlıqdakı rif adalarından təyyarə ilə çəlləklərlə şirin su və minlərlə ting gətirərək bitki örtüyünün bərpası proqramına başladı.
Nəşrin məlumatına görə, Adamsın qarşılaşdığı əsas problem mərcan adasında normalda fəaliyyət göstərən ekosistemin formalaşmasına imkan verən təbii proseslərin olmaması idi. Digər mühüm çətinlik isə şirin su çatışmazlığı olub. Bu səbəbdən suyun adaya daşınması bərpanın ilk illərində xüsusilə mühüm qərara çevrilmişdi.
Onilliklər sonra Ledi-Elliot adasında eyni ekoloji proseslər yenidən müşahidə olunur. Bitki örtüyü, dəniz quşları və toplanmış üzvi maddələr tədricən adanın yaşayış mühitini yaxşılaşdırır.
İllər keçdikcə yerli ağaclar kövrək mərcan adasını möhkəmləndirib, dəniz quşları üçün yuvalama yerləri yaradıb və quş peyini hesabına qida maddələrinin təbii dövranını yaxşılaşdırıb. Zamanla dəniz quşlarının sayının artması əlavə qida maddələrinin adaya daşınmasına səbəb olub və onsuz da münbit olmayan mərcan ərazisini daha da zənginləşdirib.
Bu gün Ledi-Elliot adası dəniz quşlarının böyük yuvalama koloniyalarına ev sahibliyi edir. Adanı əhatə edən rif isə manta şüaları, rif köpəkbalıqları, tısbağalar və yüzlərlə balıq növü üçün yaşayış məkanıdır.
Bundan başqa, ada Böyük Sədd rifinin Dəniz Parkının ciddi mühafizə olunan "Yaşıl zonasında" yerləşir. Burada balıqçılıq və faydalı qazıntıların hasilatı qadağandır.
1977-ci ildə Adams kommersiya məqsədli istirahət icarəsini hava nəqliyyatı və birgünlük ekskursiyalar təşkil edən "Barrier Reef Airways" şirkətinə satıb.
Adanın idarə edilməsinin müasirləşdirilməsi məqsədilə Avstraliya hökuməti 1984-cü ildə idarəetmə sistemini yenidən təşkil edib və rahat atmosferə malik, tam idarə olunan ekoloji kurortun tikintisi üçün açıq tender elan edib.
Sonrakı illərdə adanın bir neçə idarəçisi dəyişib. Nəhayət, icarə hüququ hazırkı idarəetmə qrupu olan Piter Qaşın rəhbərlik etdiyi komandaya keçib.
Samir
