2026-cı ildə təlimlər zamanı HMS Ursula sualtı qayığı Mk 48 ağır torpedası ilə istismardan çıxarılmış USS Mobile Bay kreyserini batırıb. Böyük Britaniya "Upholder" sinfinə aid bu sualtı qayığı 1994-cü ildə silahlanmadan çıxarıb və Kanadaya simvolik olaraq bir funt sterlinqə satıb.
HİT.az xəbər verir ki, "19FortyFive" portalının yazdığına görə, 1998-ci ildə Kanada "Upholder" sinfinə aid dörd sualtı qayığın alınması hüququ ilə səkkizillik, faizsiz icarə müqaviləsi bağlayıb. Əsas müqavilənin dəyəri 501 milyon Kanada dolları (təxminən 460 milyon ABŞ dolları) təşkil edib. İcarə müddəti başa çatdıqdan sonra hər bir sualtı qayıq üçün nominal olaraq 1 funt sterlinq ödənilməsi nəzərdə tutulub.
Böyük Britaniya ilk "Upholder" sualtı qayığını 1983-cü ildə, digər üç qayığı isə 1986-cı ildə sifariş edib. Bu sualtı qayıqlar 1990-1993-cü illər arasında Kral Donanmasının silahlanmasına daxil olub, 1994-cü ildə isə istismardan çıxarılıb. Kanada isə köhnəlmiş "Oberon" sinifli sualtı qayıqlarını əvəz etməli idi. Yeni adi sualtı qayıqların alınmasının dəyəri 3-5 milyard Kanada dolları arasında qiymətləndirilirdi.
Böyük Britaniya demək olar ki, yeni vəziyyətdə olan dörd "Upholder" sualtı qayığını istismardan çıxarıb: HMS Unseen HMCS Victoria, HMS Unicorn HMCS Windsor, HMS Ursula HMCS Corner Brook, HMS Upholder isə HMCS Chicoutimi adlandırılıb. Hər bir sualtı qayığın uzunluğu 70,3 metr, sualtı vəziyyətdə su tutumu təxminən 2515 ton olub və altı 533 millimetrlik torpeda aparatı ilə təchiz edilib. 49 nəfərlik heyətin idarə etdiyi sualtı qayıqlar suyun altında 20 düyünədək sürət yığa bilib.
Kanadanın Müdafiə Nazirliyi müəyyən edib ki, rəsmilər 1994-cü ildən bəri saxlanılan sualtı qayıqların yenidən istismara qaytarılması və Britaniya qayıqlarının Kanada standartlarına uyğunlaşdırılması ilə bağlı riskləri lazımi səviyyədə qiymətləndirməyiblər. Təhvilvermələr gecikib, təlim qrafikləri pozulub, işlər isə gözləniləndən daha çox vaxt aparıb.
Ən ciddi hadisə 2004-cü ildə HMCS Chicoutimi sualtı qayığının Atlantik okeanını keçməsi zamanı baş verib. Dəniz suyu sualtı qayığa daxil olaraq elektrik naqillərində yanğına səbəb olub və nəticədə leytenant Kris Sonders həlak olub. "Corner Brook" isə 2011-ci ildə sualtı təlimlər zamanı dayazlığa oturub və bir neçə il təmir və modernləşdirmə işlərində qalıb.
HMCS Victoria 2012-ci ildə RIMPAC təlimləri zamanı ABŞ-a məxsus keçmiş xəstəxana gəmisi "Concord"u Mk 48 döyüş torpedası ilə batırıb.
Daha sonra HMCS Chicoutimi 197 gün davam edən Hind-Sakit okean ekspedisiyasını başa vurub. Sualtı qayıq ABŞ, Yaponiya, Avstraliya və Fransa qüvvələri ilə birgə fəaliyyət göstərib və 1968-ci ildən bəri Kanada sualtı qayığının Yaponiyaya ilk səfərini həyata keçirib.
12 iyul 2026-cı ildə isə HMCS Corner Brook RIMPAC təlimləri zamanı Mk 48 ağır torpedası buraxaraq istismardan çıxarılmış USS Mobile Bay kreyserinə həlledici zərbə endirib və onu batırıb.
Samir
