Britaniyanın sikkə və medalların zərb edildiyi dövlət qurumu olan “Royal Mint” qeyri-adi istehsala başlayıb. Burada İngiltərə Bankının köhnə telefonlarından qızıl çıxarılır. 

HİT.az xəbər verir ki, bu barədə “Interia” məlumat yayıb.

Şəbəkənin inkişaf direktoru Şon Millardın sözlərinə görə, iki il əvvəl quraşdırılmış xətt ildə təxminən 4 min ton elektron tullantını emal edə bilir. Bu tullantılardan təxminən 400 kiloqram qızıl əldə edilir.

Əksər təkrar emal müəssisələrindən fərqli olaraq, burada elektron cihazlar bütöv şəkildə əridilmir. Əvvəlcə hər bir cihaz sökülür. Mis, tantal və hətta elektron lövhələrdəki plastik ayrıca çeşidlənərək ixtisaslaşmış təkrar emal şirkətlərinə satılır.

Adətən elektron cihazlardan qızıl çox yüksək temperaturda əridilməklə və ya təhlükəli kimyəvi tullantılar yaradan aşındırıcı turşu qarışıqlarından istifadə etməklə çıxarılır. “Royal Mint” isə başqa üsul seçib. Burada Kanadanın “Excir” şirkətinin patentləşdirdiyi və qızılı otaq temperaturunda həll edən prosesdən istifadə olunur.

“Xarici enerji mənbəyinə ehtiyac yoxdur və məhlul materialın növbəti partiyalarının emalı üçün dəfələrlə istifadə edilə bilər”, – şəbəkənin kimyaçı-analitiki Keyt Qriffits bildirib. O, elektron komponentlərin reaktivlər olan kimyəvi vannaya yerləşdirildiyini və nəticədə xırda qızıl tozunun əmələ gəldiyini nümayiş etdirib.

İngiltərə Bankının ofislərində istifadə olunan köhnə telefonlardan birinin tərkibində təxminən 30 milliqram qızıl var. Bu, təxminən 3 funt sterlinq, yəni 180 qrivna dəyərindədir. Müasir smartfonda isə təxminən 4 funt sterlinq, yəni 240 qrivna dəyərində qızıl ola bilər.

Təmizlənmiş qızıl “886” adlı zinət əşyaları kolleksiyasının hazırlanmasında istifadə olunur. Kolleksiyanın adı “Royal Mint”in təsis edildiyi ilə – 886-cı ilə istinaddır. Burada təkrar emal edilmiş gümüşdən də istifadə edilir. Gümüşün bir hissəsi Britaniya xəstəxanalarının təhvil verdiyi köhnə radioqəbuledicilərdən əldə olunur.

Şəbəkənin emalatxanasında üzükləri cilalayan 63 yaşlı zərgər Con Pauell etiraf edib:

“Bunun təkrar emal edilmiş qızıl, yoxsa adi qızıl olduğunu deyə bilmərəm”.

BMT-nin məlumatına görə, 2022-ci ildə dünyada elektron tullantıların yalnız 22,3 faizi lazımi qaydada toplanaraq təkrar emal edilib. Mütəxəssislər xəbərdarlıq edirlər ki, elektron tullantıların düzgün utilizasiya edilməməsi ətraf mühitə qurğuşun, civə və plastik maddələrin yayılmasına və iqlim dəyişikliyinin sürətlənməsinə səbəb ola bilər.

Bununla yanaşı, qızılın qiymətinin artması onun tullantılardan çıxarılmasını getdikcə daha gəlirli edir. Yanvarın sonunda qızılın bir unsiyasının qiyməti qlobal iqtisadi qeyri-müəyyənlik fonunda rekord həddə – təxminən 5600 dollara çatıb. Sonradan qiymət təxminən 4000 dollara düşüb.

“Qızılın qiyməti həqiqətən yüksək olduqda, onu çıxarmaq üçün tullantıların emalının dəyəri əhəmiyyətsiz hala gəlir”, – London İmperial Kollecinin dayanıqlı kimyəvi texnologiyalar üzrə professoru Ceyson Hallett bildirib. Onun sözlərinə görə, bu amil alternativ həlləri kommersiya baxımından sərfəli edir.

Samir