Təyyarə qəzası, xüsusilə böyük hündürlükdən baş verən qəza zamanı, sağ qalmağın mümkün olmadığı vəziyyət kimi görünür. Lakin dünya tarixində insanların bir neçə kilometr yüksəklikdən təyyarənin düşməsindən sağ çıxdığı hallar da var.
HİT.az xəbər verir ki, “Popular Mechanics”in yazdığına görə, 17 yaşlı alman qızı Yuliana Kepke Perunun Amazon bölgəsində baş verən LANSA 508 reysinin qəzasından sağ çıxan yeganə şəxs olub. Havada tufan zamanı parçalanan təyyarədən düşən qız təxminən 3 kilometr hündürlükdən yerə çırpılmadan sağ qalıb, daha sonra kömək axtarmaq üçün bir neçə gün təkbaşına cəngəllikdə irəliləyib.
Qəza 1971-ci ildə Milad bayramı ərəfəsində baş verib. Kepke anası, ornitoloq Mariya Kepke ilə birlikdə Perunun paytaxtı Limadan Amazonun dərinliklərində valideynlərinin tədqiqat stansiyasına uçurdu. Reysi həmin vaxt 1966 və 1970-ci illərdə baş vermiş iki ölümcül qəza səbəbindən artıq təhlükəli aviaşirkət kimi tanınan LANSA-nın “Lockheed L-188A Electra” təyyarəsi həyata keçirirdi.
Bir neçə saatlıq gecikmədən sonra təyyarə saat 11:45 radələrində havaya qalxıb. And dağları üzərindən uçuş əvvəlcə normal keçib, lakin daha sonra təyyarə cəngəllik üzərində güclü tufana düşüb. Göy sürətlə qaralıb, güclü turbulentlik isə təhlükəli şaquli hava axınlarına çevrilib. Görünüşün demək olar ki, sıfır olmasına baxmayaraq, pilotlar buludların arasından uçuşu davam etdiriblər.
Sağ qanada ildırım düşdükdən sonra vəziyyət kritikləşib. Yanacaq alışıb, təyyarənin konstruksiyası dağılıb və hava gəmisi havada parçalanmağa başlayıb. Təyyarənin hissələri, oturacaqlar, baqaj və sərnişinlər tropik meşənin geniş ərazisinə səpələnib. Qəzanın vahid düşmə nöqtəsinin olmaması xilasetmə qruplarının sağ qalanları tapmasını son dərəcə çətinləşdirib.
Kepke özünə təyyarənin qalıqları arasında gəlib. Bağlı olduğu oturacaq onun düşmə zamanı faktiki olaraq qoruyucu vasitəsinə çevrilib.
“Bu anda göydən yerə düşdüyümü anladım”, deyə o, illər sonra rejissor Verner Hersoqa həmin anı təsvir edib.
Qız anasını axtarmağa başlayıb, lakin qısa müddət sonra onu sağ tapmaq şansının demək olar ki, olmadığını anlayıb. Yanında yalnız bir paket konfet olub. Valideynlərinin ona öyrətdiyi sağ qalma qaydalarını xatırlayan Kepke su axtarmağa qərar verib. Bir axar su tapıb və onun ardınca getməyə başlayıb. Ümid edirdi ki, su onu çaya, çay isə insanlara aparacaq.
Sonrakı günlər həyat uğrunda mübarizəyə çevrilib. Qız palçıqdan keçərək irəliləyib, həşərat dişləmələrindən, halsızlıqdan və beyin silkələnməsinin nəticələrindən əziyyət çəkib. Yaralarından birinə hətta milçək sürfələri düşüb. Buna baxmayaraq, suyun istiqaməti ilə hərəkət etməyə davam edib və nəhayət, bir qayıq görüb. Əvvəlcə Kepke bunun hallüsinasiya olduğunu düşünüb, lakin sonradan qayığa toxuna bilib.
Kiçik bir daxmaya çataraq orada sığınacaq tapıb. Ertəsi gün onu üç yerli odunçu aşkar edib. Onlar sürfələrdən xilas olmaq üçün yarasını benzinlə təmizləyib, daha sonra qızı qayıqla ən yaxın yaşayış məntəqəsinə aparıblar. Oradan Kepke Pukalpa şəhərindəki xəstəxanaya çatdırılıb. Burada atası ilə görüşüb və qısa müddət ərzində sağalmağa başlayıb.
“Popular Mechanics”in məlumatına görə, sonradan axtarış qrupları müəyyən ediblər ki, qəzanın ardınca daha 14 sərnişin sağ qala bilərmiş. Lakin onların hamısı sonrakı günlərdə kömək gəlməsini gözləyərkən həyatını itirib.
Kepke sonralar bioloq olub və həyatını Amazon təbiətinin araşdırılmasına və qorunmasına həsr edib. Təyyarənin qalıqları yaxınlığında xilasediciləri gözləmək əvəzinə niyə yola davam etdiyini Hersoqa belə izah edib: “Mənim üçün bunun ümidsiz olduğu aydın idi”.
Məqalənin müəllifi qeyd edir ki, yaşananlar Kepkenin həyatında izsiz ötüşməyib. O, illər boyu qəza ilə bağlı kabuslardan əziyyət çəkib.
Samir
