Dünyanın ən böyük şirin su gölü olan Baykalda təxminən 100 min suiti yaşayır. Ən yaxın okeandan 3 min kilometrdən çox uzaqda yerləşən bu göl həmin heyvanların dünyada yalnız şirin suda yaşayan yeganə suitilər növünə ev sahibliyi edir. Onların Sibirin mərkəzinə necə gəlib çıxması isə hələ də alimlər üçün tam aydın deyil.

HİT.az xəbər verir ki, bu barədə “Discover Wildlife” məlumat yayıb.

Suitilərin Baykalda məskunlaşması ilə bağlı əsas fərziyyələrdən biri qədim Paratetis dənizi ilə əlaqələndirilir. Bu nəzəriyyəyə görə, heyvanların əcdadları vaxtilə Baykal ərazisi ilə əlaqəli olan geniş su sisteminə daxil olub, sonradan su hövzələri ayrıldıqda göldə təcrid olunublar.

Lakin genetik araşdırmalar bu ehtimalı şübhə altına alıb. 2003-cü ildə “Zoological Science” jurnalında dərc olunan elmi tədqiqatın nəticələrinə əsasən, Baykal suitiləri təxminən 400 min il əvvəl Arktika halqalı suitiləri ilə ortaq əcdaddan ayrılıb. Bu isə onların Baykal gölünün yaranmasından xeyli sonra ayrıca növə çevrildiyini göstərir.

Alimlərin daha inandırıcı hesab etdiyi versiyaya görə, suitilərin əcdadları gölə Şimali Buzlu okeana tökülən Yenisey çayının su sistemi vasitəsilə gəliblər. Daha sonra göldə təcrid olunan populyasiya tədricən müstəqil növə çevrilib.

Bu gün Baykal suitiləri sərt iqlim şəraitinə yaxşı uyğunlaşıblar. Onlar 400 metrədək dərinliyə dalmaq və su altında 70 dəqiqəyə qədər qalmaq qabiliyyətinə malikdirlər. Qidalarının əsas hissəsini isə Baykal gölünə xas olan, şəffaf bədən quruluşlu qolomyanka balığı təşkil edir. Bu balıq suitilərin qida rasionunun yarıdan çoxunu təmin edir.

Bununla belə, unikal ekosistem müasir dövrdə çirklənmə təhlükəsi ilə üzləşir. Araşdırmalar Baykal suitilərinin orqanizmində Baltik dənizində yaşayan suitilərlə müqayisə edilə biləcək səviyyədə çirkləndirici maddələr aşkar edib.

Nəşrin məlumatına görə, çirklənmənin əsas mənbələri arasında göl sahilində yerləşən iri kağız istehsalı müəssisəsi və kənd təsərrüfatı tullantıları da var. Bu vəziyyət nadir heyvan növünün və onun yaşadığı ekosistemin gələcəyi ilə bağlı narahatlıq yaradır.

Samir