Fransanın cənub-qərbində arxeoloqlar təxminən 176 min 500 il əvvəl neandertallar tərəfindən inşa edilmiş sirli daş konstruksiyalar aşkar ediblər. Alimlər bu tikililərin nə məqsədlə yaradıldığını hələ də müəyyənləşdirə bilmirlər.
HİT.az xəbər verir ki, tapıntı Brünikel mağarasında, müasir girişdən təxminən 336 metr dərinlikdə yerləşir. Gün işığının demək olar ki, çatmadığı mağaranın salonlarından birində stalagmit qalıqlarından hazırlanmış altı konstruksiya müəyyən edilib. Onlardan ikisi halqa formasındadır.
Ən böyük halqanın uzunluğu təxminən 6,7 metr, eni isə 4,5 metrdir. Tədqiqatçılar ümumilikdə 400-ə yaxın stalagmit parçası aşkar ediblər. Bu daşların ümumi uzunluğu 112 metr, çəkisi isə təxminən 2,2 ton təşkil edir. Qalıqlar bir neçə qat şəklində düzülüb, bəzi kiçik parçalar isə konstruksiyaları möhkəmləndirmək üçün istifadə olunub.
Qeyri-adi quruluşlarına görə alimlər bu cür obyektlər üçün “speleofakt” adlı xüsusi termin də tətbiq ediblər.
Konstruksiyaların yaşı daşların üzərində sonradan əmələ gəlmiş kalsit təbəqələrinin araşdırılması ilə müəyyənləşdirilib. Tədqiqatlar onların təxminən 176 500 il əvvəl yaradıldığını göstərib. Hesablamalarda təxminən 2 100 illik xəta payı nəzərə alınır.
Tapıntını daha da müəmmalı edən məqam isə daşların üzərində yüksək temperaturun təsirinə dair izlərin və yanmış heyvan sümüklərinin aşkarlanmasıdır. Alimlər hesab edirlər ki, neandertallar mağaranın qaranlıq hissələrini işıqlandırmaq üçün kiçik, nəzarət olunan ocaqlardan istifadə ediblər.
Araşdırmalar zamanı mağara sisteminin keçmişdə başqa bir girişinin də ola biləcəyi ehtimalı irəli sürülüb. Hündürlüyü iki metrdən az olan həmin giriş qısa məsafədən sonra qaranlıqda itən keçidə açılıb. Mütəxəssislərin fikrincə, bu giriş təxminən 142 900 il əvvəl baş vermiş uçqun nəticəsində bağlanıb.
Bununla belə, neandertalların mağaranın dərinliyində bu daş halqaları hansı məqsədlə qurduğu hələ də aydın deyil. Konstruksiyaların ətrafında daş alətləri, hominid qalıqları və ya məişət tullantılarının çoxluğu aşkar edilməyib.
Alimlər ehtimallar arasında sığınacaq, məişət fəaliyyəti və ya ritual məqsədli istifadə variantlarını nəzərdən keçirirlər. Lakin hazırda bu versiyaların heç biri konkret sübutlarla təsdiqlənməyib.
Samir
