Amerikalı psixoloq Mark Trevers uzunmüddətli münasibətlərdə fiziki cazibədən daha vacib olan amilin nə olduğunu açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, elmi araşdırmalar göstərir ki, münasibətlərin davamlılığında əsas rol emosional yaxınlığa məxsusdur.

HİT.az xəbər verir ki, psixoloq bu barədə "Forbes" nəşrində dərc olunan məqaləsində yazıb.

“Müasir media sevgini çox vaxt kimya və cazibə prizmasından təqdim edir. Nəticədə belə bir təsəvvür formalaşır ki, əgər qarşılıqlı cazibə zəifləyirsə, münasibət də məhv olmağa məhkumdur. Lakin psixologiya baxımından fiziki cazibə heç vaxt münasibətləri əbədi saxlayan amil olmayıb”, deyə Trevers bildirib.

Onun sözlərinə görə, sağlam və uzunmüddətli münasibətlərdə cazibənin rolu adətən düşünüldüyündən daha azdır.

“İnsanlar nəzərə almalıdırlar ki, gözəllik, yenilik hissi və vurğunluq təbiət etibarilə müvəqqətidir. Bədən dəyişir, gündəlik rutin formalaşır, stress artır və həyat daha adi xarakter alır. Buna baxmayaraq, bir çox cütlük dərin bağlılığını qoruyub saxlayır. Bunun səbəbi odur ki, uzunömürlü münasibətlər təkcə cazibəyə deyil, daha möhkəm təmələ — emosional yaxınlığa əsaslanır”, deyə psixoloq vurğulayıb.

Trevers qeyd edib ki, araşdırmalara görə, tərəfdaşın sizi həqiqətən tanıması, başa düşməsi, dəstəkləməsi və etibar edilə bilən insan olması hissi uzunmüddətli münasibət məmnuniyyətini fiziki cazibədən daha dəqiq proqnozlaşdırır.

Araşdırmalar nə göstərib?

2021-ci ildə "Psychological Bulletin" jurnalında dərc olunmuş genişmiqyaslı meta-analiz və sistematik icmal göstərib ki, münasibətlərdən məmnunluq zaman keçdikcə, xüsusilə gənc yaşlarda birlikdə yaşamağın ilk illərində azalır. Tədqiqat müəlliflərinin qənaətinə görə, bu azalma ilk 10 il ərzində daha qabarıq görünür, daha sonra qismən bərpa olunur və sonrakı mərhələlərdə yenidən tədricən zəifləyir.

Araşdırma nəticələrinə əsasən, gündəlik həyatın qaçılmaz rutin təsirlərinə qarşı ən güclü qoruyucu amil emosional yaxınlıqdır. Fiziki cazibə münasibətlərin başlanğıcında insanları bir araya gətirə bilər, lakin onların gündəlik həyatın çətinliklərinə tab gətirib-gətirməyəcəyini emosional bağ müəyyən edir.

2023-cü ildə "International Journal of Environmental Research and Public Health" jurnalında dərc olunmuş başqa bir tədqiqat isə münasibətlərin əvvəlində cazibənin niyə daha güclü hiss edildiyini izah edib. Alimlər bunu yenilik hissi ilə əlaqələndiriblər. Lakin yenilik təbiətcə daimi deyil və zaman keçdikcə onun təsiri azalır.

Tədqiqat göstərib ki, uzunmüddətli münasibətlərin keyfiyyətini müəyyən edən əsas amillər dostluq, etibar və sədaqətdir. Bunun səbəbi isə münasibətlərin minlərlə adi və gündəlik qarşılıqlı münasibət üzərində qurulmasıdır.

“Gündəlik olaraq etibarı, tərəfdaşlığı və emosional həssaslığı qoruyan cütlüklər illər sonra da bir-birinə aşiq görünürlər, hətta yenilik hissi çoxdan yoxa çıxsa belə. Çünki cazibə münasibətlərin qapısını aça bilər, lakin həmin münasibəti yaşadan emosional yaxınlıqdır”, deyə Mark Trevers yekunlaşdırıb.

Samir