Bəzi toyuq cinslərinin mavi və yaşıl rəngli yumurta verməsi təbii prosesdir və onların genetik xüsusiyyətləri ilə bağlıdır. Qabığın qeyri-adi rəngi yumurtanın xarab olması və ya daha faydalı olması demək deyil. Bu rənglənmə yumurta formalaşarkən qabığa daxil olan piqmentlərdən qaynaqlanır.

HİT.az xəbər verir ki, bu barədə “Lovedeco” nəşri məlumat yayıb.

Mavi və yaşılımtıl çalarların yaranmasında əsas rol oynayan maddə biliverdindir. Bu piqment qanda hemoqlobinin tərkib hissəsi olan hemin parçalanması nəticəsində əmələ gəlir. Yumurtanın formalaşması zamanı qabığın strukturuna daxil olan biliverdin ona mavi rəng verir.

Qəhvəyi yumurtalarda isə əsasən protoporfirin IX adlı başqa piqment iştirak edir. Biliverdin qəhvəyi piqmentlə birləşdikdə qabıqda yaşıl, o cümlədən zeytuni çalarlar meydana çıxır. Mavi yumurtalarda piqment qabığın daha dərin qatlarına nüfuz etdiyi üçün rəng daxili səthdə də görünə bilir.

Hansı toyuq cinsləri rəngli yumurta verir?

Bu xüsusiyyət irsi xarakter daşıyır və yalnız müəyyən toyuq cinslərində müşahidə olunur. Onların ən tanınmış nümunələrindən biri Çilidən olan Araukana cinsidir. Bu toyuqlar mavi və mavi-yaşıl rəngli yumurta verir. Ameraukana cinsi də mavi yumurtaları ilə tanınır.

Zeytuni-yaşıl yumurtalar isə adətən mavi yumurta verən toyuqların qəhvəyi yumurta verən cinslərlə çarpazlaşdırılması nəticəsində əldə olunur. Bu zaman iki fərqli piqmentin birləşməsi qabıqda yaşıl rəng yaradır.

Mavi və yaşıl yumurtalar daha faydalıdırmı?

Mütəxəssislərin diqqət çəkdiyi əsas məqamlardan biri odur ki, qabığın rəngi yumurtanın qida dəyərini müəyyən etmir. Mavi və yaşıl rəng yaradan piqmentlər yumurtanın daxilindəki qida maddələrinin tərkibini əhəmiyyətli dərəcədə dəyişdirmir. Araukana cinsinin yumurtalarında xolesterinin daha az olması barədə də ciddi elmi sübut yoxdur.

Yumurtanın dadı da qabığın rəngindən asılı deyil. Bu göstəriciyə daha çox toyuğun qidalanması, yumurtanın təzəliyi və hazırlanma üsulu təsir göstərir.

Qida dəyərinə təsir edən əsas amillərdən biri quşların rasionudur. Məsələn, kətan toxumu və omeqa-3 yağ turşuları ilə zəngin yemlə bəslənən toyuqların yumurtalarında bu maddələrin miqdarı daha yüksək ola bilər. Xüsusi yemlər D vitamini səviyyəsinə də təsir göstərə bilər.

Yumurtanın sarısının rəngi də toyuğun qidalanması ilə əlaqəlidir. Qarğıdalı və bəzi bitkilərdə olan karotinoidlərlə zəngin yem sarının daha tünd narıncı görünməsinə səbəb ola bilər. Lakin bu, avtomatik olaraq onun daha qidalı olması demək deyil.

Yumurtaları necə saxlamaq lazımdır?

Qabığın rəngindən asılı olmayaraq, yumurtanın təhlükəsizliyi üçün onun təzəliyi və düzgün saxlanması vacibdir. Materialda çiy yumurtaların 0–4 dərəcə temperaturda saxlanılması tövsiyə olunur. Qabığı çatlamış yumurtalardan istifadə etmək məsləhət görülmür, çünki bu, bakterial çirklənmə riskini artıra bilər.

Beləliklə, mavi və yaşıl yumurtalar sadəcə müəyyən toyuq cinslərinin genetik xüsusiyyətlərinin nəticəsidir. Onların keyfiyyətini və faydasını qabığın rəngi deyil, quşların sağlamlığı, qidalanma şəraiti, məhsulun təzəliyi və düzgün saxlanması müəyyən edir.

Samir