Formula 1 pilotları iki saata yaxın davam edən gərgin yarışdan sonra bolidlərindən düşən kimi azarkeşlər podium və müsahibələri gözləyir. Lakin sürücülər kameraların qarşısından sürətlə uzaqlaşdırılaraq daha sadə bir məkana aparılır: FIA tərəzisinə.

HİT.az xəbər verir ki, kənardan adi prosedur kimi görünən bu yarışsonrası çəkilmə prosesi əslində həm ədaləti təmin etmək, həm də pilotların sağlamlığını qorumaq məqsədi daşıyan Formula 1-in ən ciddi qaydalarından biridir.

Pilotların sükan arxasında kilo itkisi

Formula 1 pilotları dünyanın ən yüksək səviyyəli idmançıları arasında sayılır və kokpit daxilindəki şərait gözləniləndən xeyli ağırdır. Xüsusilə Sinqapur, Qətər və ya Bəhreyn kimi yüksək temperatur və rütubətli traslarda kokpit temperaturu 50–60 dərəcəyə qədər yüksələ bilər.

Saatda 300 kilometrdən artıq sürətlər, döngələrdə bədənə təsir edən 5–6 qat cazibə qüvvəsi ilə birləşdikdə, pilotlar bir yarış ərzində tərləmə nəticəsində 2–4 kiloqram arıqlaya bilirlər. Buna görə yarışsonu çəkilərin yoxlanması onların fiziki vəziyyətini anlamaq baxımından vacib hesab olunur.

Qaydalar aydındır: 80 kiloqram limiti

Beynəlxalq Avtomobil Federasiyası (FIA) bu məsələdə təkcə maye itkisinə deyil, ümumi çəki balansına da ciddi nəzarət edir. Formula 1-də komandalar arasında ədalətsizliyi aradan qaldırmaq üçün minimum çəki qaydaları mövcuddur.

Keçmişdə daha yüngül və qısa boylu pilotlar çəki üstünlüyündən istifadə edərək bolidin balansını daha optimal qurmağa imkan qazanırdılar. Bu fərqi aradan qaldırmaq üçün FIA qaydaları dəyişdirib. Pilot kaska, kombinezon, ayaqqabı və bütün təhlükəsizlik avadanlıqları ilə birlikdə ən az 80 kiloqram olmalıdır. Əgər pilot bu çəkidən azdırsa, oturacaq hissəsinə əlavə balanslaşdırıcı çəkilər yerləşdirilir. Yarışdan sonra isə bolid və pilotun ümumi minimum çəkisi (yanacaq olmadan) 798 kiloqramdan aşağı olmamalıdır.

Millisekundların həlledici olduğu idmanda 1 kiloqramlıq fərq belə dövrə vaxtına birbaşa təsir edir. Buna görə FIA rəsmiləri heç bir komandanın qeyri-qanuni üstünlük əldə etmədiyindən əmin olmaq üçün pilotları bütün avadanlıqları ilə birlikdə dərhal çəkirlər. Çəkilməzdən əvvəl su içmək də qəti şəkildə qadağandır, çünki bu, nəticələri dəyişdirə bilər.

Məlumatlardan bərpa planına

Ölçmə bitdikdən sonra pilotlara rəsmi çəki nəticəsini göstərən sənəd verilir. Bu sənəd qaydalara uyğunluq üçün vacib olmaqla yanaşı, komandaların performans mütəxəssisləri üçün dəyərli məlumat mənbəyidir. Yarış öncəsi və sonrası çəkilər müqayisə edilərək pilotun nə qədər maye itirdiyi dəqiq hesablanır.

Buna uyğun olaraq hidrasiya, qidalanma və bərpa proqramları millilitr səviyyəsində planlaşdırılır. Podiumdan əvvəlki bu qısa və məcburi prosedur Formula 1-in həm mühəndislik, həm də insan performansını nə qədər dəqiq ölçülərlə idarə etdiyini göstərən ən aydın nümunələrdən biridir. Trasda hər şey bitmiş kimi görünsə də, tərəzidəki rəqəmlər ədalətin və sağlamlığın sərhədlərini müəyyən etməyə davam edir.

Samir