İnsanın münaqişə, tənqid və ya stress zamanı necə davrandığı onun emosiyalarını idarə etmək bacarığı barədə müəyyən təsəvvür yarada bilər. Psixoloqlar xüsusilə bəzi ifadələrin davamlı şəkildə işlədilməsinin emosional çətinliklərə işarə edə biləcəyini bildirirlər.

HİT.az xəbər verir ki, emosional intellekt insanın öz hisslərini tanıması və idarə etməsi, başqalarının duyğularını anlaması, empatiya göstərməsi və sağlam münasibətlər qurması kimi bacarıqları əhatə edir.

Klinik psixoloq doktor Kortni Uorrenin fikirlərinə əsaslanan materialda emosional yetkinliklə bağlı çətinlikləri göstərə biləcək dörd ifadə qeyd olunur.

“Bu mənim günahım deyil” və ya “Hər şey sənin ucbatındandır”

Bu ifadələrdən davamlı istifadə edən insan səhvlərinə görə məsuliyyəti üzərinə götürməkdə çətinlik çəkə bilər. Belə vəziyyətdə insan öz davranışını təhlil etmək əvəzinə günahkarı qarşı tərəfdə axtarır.

Psixoloqların fikrincə, səhvi qəbul etmək insanın öz davranışına kənardan baxmasını və xoşagəlməz hisslərlə üzləşməsini tələb edir. Günahı başqasının üzərinə atmaq isə narahat mövzudan daha asan uzaqlaşmağa imkan verir.

“Mən demişdim axı?” və ya “Yenə də mən haqlı çıxdım”

Bu ifadələr insanın problemin həllindən çox, mübahisədə kimin haqlı olduğunu ön plana çıxardığını göstərə bilər.

Belə şəxslər əvvəlcədən verdikləri məsləhətin doğru çıxmasını qarşı tərəf üzərində üstünlük qazanmaq üçün istifadə edə bilərlər. Yetkin ünsiyyətdə isə əsas məqsəd mübahisədə qalib gəlmək deyil, problemin həllini tapmaqdır.

“Sənə ehtiyacım yoxdur”

Bu ifadə ilk baxışda müstəqillik göstəricisi kimi görünə bilər. Lakin bəzi hallarda insanın yaxınlıqdan, rədd edilməkdən və ya emosional asılılıqdan qorunmaq üçün qarşı tərəfi özündən uzaqlaşdırması ilə əlaqəli ola bilər.

Mütəxəssislər sağlam müstəqilliklə insanlardan tamamilə uzaqlaşmağın fərqli olduğunu vurğulayırlar. Başqalarından kömək istəmək və müəyyən insanlara ehtiyac duymaq zəiflik əlaməti deyil.

“Sən şişirdirsən” və ya “Heç nədən problem yaradırsan”

Qarşı tərəf öz kədərini, narahatlığını və ya məyusluğunu ifadə edərkən bu sözləri eşitmək onun hisslərinin kiçildilməsinə səbəb ola bilər.

İnsan digər şəxsin vəziyyətlə bağlı fikri ilə razılaşmaya bilər, amma onun keçirdiyi hisslərin real olduğunu qəbul etmək mümkündür. Məsələn, “Sənin üçün bunun ağır olduğunu başa düşürəm” demək qarşı tərəfin mövqeyini tam dəstəkləmək anlamına gəlmir, lakin onun hisslərinə hörmət göstərir.

Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, təkcə bu ifadələrdən birini işlətmək insanın emosional intellektinin aşağı olduğunu göstərmir. Əsas məsələ müəyyən davranış və ünsiyyət formasının davamlı şəkildə təkrarlanmasıdır.

Emosional intellekt dəyişməz xüsusiyyət hesab edilmir. İnsan öz emosiyalarını tanımaq, empatiya göstərmək, başqalarını dinləmək və davranışlarına görə məsuliyyət götürmək bacarıqlarını inkişaf etdirə bilər.

Samir