Kaliforniyada invaziv növ hesab olunan Argentina qarışqaları bir-biri ilə əlaqəli nəhəng "superkoloniyalar" yaradaraq ştatın ekosisteminə ciddi təsir göstərib.
HİT.az xəbər verir ki, bu barədə "The Times of India" nəşri məlumat yayıb.
Məqalədə bildirilir ki, 1990-cı illərə qədər bu qarışqalar Kaliforniyanın şəhər və sahilyanı ərazilərinin böyük hissəsini məskunlaşdıraraq yerli qarışqa növlərini yüzlərlə kilometr ərazidən sıxışdırıb çıxarıblar.
Kaliforniya Universitetinin Riversayd kampusunun İnvaziv Növlərin Tədqiqi Mərkəzinin məlumatına görə, Argentina qarışqaları ştatda ən dağıdıcı invaziv həşəratlardan biri hesab olunur. Onlar bitki şirəsi ilə qidalanan zərərvericiləri qoruyur, bununla da məhsullara zərər vuran həşəratların sayının artmasına və təbii yırtıcıların yaratdığı bioloji tarazlığın pozulmasına səbəb olurlar.
Mütəxəssislərin sözlərinə görə, Argentina qarışqaları XIX əsrin sonlarında kənd təsərrüfatı məhsulları ilə birlikdə yük gəmiləri vasitəsilə ABŞ-yə gətirilib.
Digər qarışqa növlərindən fərqli olaraq, Kaliforniyadakı qonşu Argentina qarışqası koloniyaları bir-biri ilə mübarizə aparmır. Əksinə, milyonlarla işçi qarışqa geniş ərazilərdə əməkdaşlıq edərək qida mənbələrinə nəzarəti ələ keçirir və rəqib növləri sıxışdırır.
Kaliforniya Universitetinin San-Dieqo kampusunun alimlərinin araşdırmasına əsasən, introduksiya olunmuş populyasiyada genetik müxtəlifliyin azalması bu qeyri-adi "superkoloniya" davranışının formalaşmasına şərait yaradıb. Hazırda bu koloniyalar Kaliforniya sahilləri boyunca yüzlərlə kilometr uzanır.
Bildirilir ki, qarışqalar xüsusilə suvarılan ərazilərdə, şəhərətrafı bağlarda və kənd təsərrüfatı sahələrində sürətlə çoxalır. Bunun əsas səbəbi həmin yerlərdə ilboyu su və şəkərlə zəngin qida mənbələrinin mövcud olmasıdır.
Argentina qarışqaları əsasən mənənələr, unlu yastıcalar, yumşaq qalxanlı həşəratlar və ağqanadlar kimi bitki şirəsi ilə qidalanan həşəratların ifraz etdiyi şirin maye – "bal şehi" ilə qidalanır. Buna görə də onlar bu zərərvericiləri qoruyaraq kənd təsərrüfatına dəyən ziyanın artmasına şərait yaradırlar.
Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, yerli qarışqa növlərinin azalması minilliklər ərzində formalaşmış qida zəncirini də pozur. Çünki bəzi sürünənlər, quşlar və digər həşəratlar qida mənbəyi kimi məhz yerli iri qarışqalardan asılıdır.
Samir
