İnsan yuxuya gedərkən əzələləri boşaldığı üçün tarazlığını itirə bilər. Lakin bir çox quş saatlarla budaq üzərində yatmasına baxmayaraq yerə düşmür. Alimlər bunun quşların ayaq quruluşu və vətərləri ilə bağlı olduğunu bildirirlər.
HİT.az xəbər verir ki, "The Times of India" quşların yuxu zamanı budaqda necə sabit qaldığını izah edib.
Budaqlarda oturan kiçik quşların əksəriyyəti sərçəkimilər qrupuna daxildir. Onların ayaqları budağı möhkəm tutmağa uyğunlaşıb. Adətən üç barmaq önə, biri isə arxaya istiqamətlənir. Bu quruluş quşun budağı müxtəlif tərəflərdən sıxmasına imkan verir.
Quş budağın üzərinə qonduqda ayağını bükür və barmaqları avtomatik şəkildə budağın ətrafında sıxılır. Bu proses quşun şüurlu şəkildə budaqdan yapışmasına ehtiyac qoymur.
Kornell Universitetinin Ornitologiya Laboratoriyasının mütəxəssislərinin izahına görə, quş ağırlığını ayaqlarına verdikdə əzələlər ayaq vətərlərini gərir. Nəticədə barmaqlar budağın ətrafında bağlı vəziyyətdə qalır. Bu mexanizm quş yatarkən belə onun budaqdan düşməsinin qarşısını almağa kömək edir.
Araşdırmalar bəzi quşlarda bunun yeganə mexanizm olmadığını da göstərib. Məsələn, sığırcınlar vətərlərin avtomatik sıxma mexanizmi işləmədikdə belə budaq üzərində qala bilirlər. Bu isə onların tarazlıq və ayaqlarının quruluşundan da istifadə etdiyini göstərir.
Quşların ayaq anatomiyası insan ayağından əhəmiyyətli dərəcədə fərqlənir. İnsanlara diz kimi görünən əyilmiş hissə əslində quşun topuq nahiyəsidir. Əsl diz isə daha yuxarıda yerləşir və çox vaxt lələklərin altında gizlənir.
Sümüklərin və vətərlərin yerləşməsi quşun ağırlıq mərkəzini ayaqların üzərində saxlamağa kömək edir. Bəzi növlərdə bu sistem budaqda qalmaq üçün tələb olunan əzələ gücünü də azaldır.
Bəzi quşlar isə başqa üsullardan istifadə edir. Flaminqo və vağ kimi növlər bir ayaq üzərində dayanaraq dincələ bilir. Kiçik quşlar isə yuxu zamanı ayaqlarından birini lələklərinin arasına çəkə bilirlər.
Beləliklə, quşların yuxuda budaqdan düşməməsinin əsas səbəbi onların ayaq, vətər, sümük və tarazlıq sistemlərinin bu həyat tərzinə uyğunlaşmasıdır. Bir çox kiçik quşda ayağın bükülməsi barmaqların budağı avtomatik sıxmasına səbəb olur.
Samir


