Getdikcə daha çox təqaüdçü topladıqları pulları uşaqlarına miras qoymaq əvəzinə səyahətlərə və alış-verişə xərcləyərək pensiya dövründə gündəlik həyatlarından zövq almağa üstünlük verir.
HİT.az xəbər verir ki, bu barədə “BBC” yazır.
Bu fenomen “SKI” adlanır. Abreviatura “Spending the Kids Inheritance” ifadəsindən yaranıb və “uşaqların mirasını xərcləmək” mənasını verir. Bu yanaşma Böyük Britaniya və ABŞ kimi ölkələrdə getdikcə populyarlaşır.
Yeni tendensiya valideynlərin uşaqlarının maddi gələcəyini təmin etmək naminə şəxsi rahatlıqlarını qurban verməsi ilə bağlı əvvəlki təsəvvürləri dəyişir.
Məsələn, uzun illər İngiltərənin Yorkşir qraflığındakı məktəbdə inzibatçı işləyən 64 yaşlı Sara Murhaus hazırda vaxtının böyük hissəsini səyahətlərə sərf edir. O və əri ildə dörd-beş dəfə istirahətə gedirlər. Bu yaxınlarda isə “Mazda MX-5” markalı müasir idman kabrioleti alıblar.
Murhaus bildirib ki, həyatın nə qədər sürətlə keçdiyini bu yaxınlarda dərk edib və buna görə də həyatdan maksimum zövq almağa qərar verib.
Onun yetkin qızı Poppi valideynlərinin qərarını tam dəstəkləyir və uşaqların valideynlərinin pullarına hər hansı maliyyə hüququnun olması fikrini qəbul etmir. O bildirib ki, valideynlərinin səyahət etdiyini və həyatdan zövq aldığını görəndə özünü daha xoşbəxt hiss edir.
Statistika geniş demoqrafik və maliyyə tendensiyanın mövcud olduğunu göstərir. Böyük Britaniyada valideynlərin təxminən 15 faizi, yəni təxminən hər yeddi nəfərdən biri açıq şəkildə bildirir ki, pensiya yaşında ilk növbədə öz rifahına və əyləncəsinə üstünlük vermək, miras məsələsini isə ikinci plana keçirmək niyyətindədir.
ABŞ-da valideynlərindən miras almağı gözləyən gənclərin və yetkin insanların payı 2024-cü ildəki 25 faizdən 2025-ci ildə 20 faizə düşüb.
Maliyyə ekspertləri bu dəyişiklikləri pensiya sistemlərinin təkamülü ilə izah edirlər. Əvvəllər işçilərin əksəriyyəti son əməkhaqqına əsaslanan və ömür boyu sabit gəlir təmin edən pensiya proqramlarından yararlanırdı. Hazırda isə müəyyən edilmiş ödənişlərə əsaslanan pensiya fondları üstünlük təşkil edir.
Bu mexanizm iştirakçılara idarə edə və öz istəklərinə uyğun istifadə edə biləcəkləri ümumi fond təqdim edir. Həmçinin pensiyanın ilk illərində böyük məbləğlərin çıxarılmasına imkan verir.
“SKI” fenomeninin populyarlığının artması mövcud gəlirlərin dinamikası ilə də əlaqələndirilir. Böyük Britaniyanın Fiskal Araşdırmalar İnstitutunun təqdim etdiyi məlumatlara görə, son üç onillikdə təqaüdçülərin sərəncamında qalan gəlirləri, mənzil xərcləri nəzərə alınmadan, işləyən əhalinin gəlirlərindən daha sürətlə artıb.
Samir
