Xoşbəxt olmağa həddindən artıq çalışmaq əks təsir göstərə bilər - Alimlər

MARAQLI
23:51 / 25.08.2026
43

Xoşbəxtliyi daim artırmağa və nə qədər xoşbəxt olduğunu yoxlamağa çalışmaq gözlənilməz şəkildə insanın özünənəzarət və iradə qabiliyyətini zəiflədə bilər.

HİT.az xəbər verir ki, 2025-ci ildə "Applied Psychology: Health and Well-Being" jurnalında dərc olunan araşdırmada alimlər xoşbəxtlik axtarışı ilə özünənəzarət arasındakı əlaqəni araşdırıblar. Tədqiqatın nəticələrinə görə, xoşbəxtliyini maksimuma çatdırmağa daha çox çalışan insanlar sonradan cazibələrə qarşı daha həssas olub və çətin tapşırıqları yerinə yetirərkən daha tez təslim olublar.

Araşdırma çərçivəsində bir neçə eksperiment keçirilib. İlk mərhələdə xoşbəxtlik axtarışına meyilli insanların gündəlik həyatda daha çox özünənəzarət problemi yaşadığı müəyyənləşdirilib.

Digər eksperimentdə iştirakçılardan müxtəlif məhsullar arasında seçim etmələri istənilib. Xoşbəxtliyə fokuslanan şəxslər qərar verməyə daha az vaxt sərf ediblər. Başqa bir sınaqda isə iştirakçılara xoşbəxtliyi vurğulayan reklam göstərildikdən sonra şokolad təklif olunub. Bu qrupa daxil olan şəxslər nəzarət qrupundakılardan daha çox şokolad yeyiblər.

Sonuncu eksperimentdə iştirakçılardan çətin zehni tapşırığı yerinə yetirmək tələb olunub. Daim xoşbəxt olmağa fokuslanan qrup digər iştirakçılarla müqayisədə tapşırıqdan daha tez imtina edib.

Tədqiqatçılara görə, insanın emosiyalarını davamlı şəkildə izləməsi və “nə qədər xoşbəxtəm?” sualına cavab axtarması məhdud zehni resursları istehlak edə bilər. Bu resurslar eyni zamanda özünənəzarət, iradə və çətinliklər qarşısında davamlılıq üçün lazımdır.

Alimlər vurğulayırlar ki, nəticələr müsbət emosiyaların zərərli olduğunu göstərmir. Əsas məsələ xoşbəxtliyi daim ölçmək və onu məcburi şəkildə artırmağa çalışmaqdır.

Başqa sözlə, insanın xoşbəxt olmaq üçün hər an özünü yoxlaması əvəzinə, ona zövq verən fəaliyyətlərlə məşğul olması daha faydalı ola bilər. Məsələn, yaxın insanlarla vaxt keçirmək, təmiz havada gəzmək və ya maraqlı bir işə fokuslanmaq xoşbəxtliyi düşünmədən də onun yaranmasına kömək edə bilər.

Samir

0