Ömrün uzunluğu yalnız qismən genetikadan asılıdır – təxminən 25%. Qalan 75% isə həyat tərzi və gündəlik vərdişlərlə müəyyən olunur. Bu nəticəyə gələn ekspertlər ömrü uzada bilən əsas amili açıqlayıb.

HİT.az xəbər verir ki bu barədə "Health" yazır.

Uzunömürlülük üçün əsas vərdiş

Mütəxəssislərin fikrincə, ən vacib gündəlik vərdiş müntəzəm fiziki aktivlikdir. Araşdırmalar göstərir ki, sistemli idman ömrü orta hesabla 2–4 il, bəzi hallarda isə daha çox uzada bilər.

Fiziki aktivlik orqanizmə bir neçə istiqamətdə müsbət təsir göstərir:

* qan dövranını və oksigen təchizatını yaxşılaşdırır;
* diabet, artrit və neyrodegenerativ xəstəliklərlə bağlı xroniki iltihabı azaldır;
* maddələr mübadiləsini və qanda şəkər səviyyəsini tənzimləyir;
* beyin fəaliyyətini və yaddaşı dəstəkləyir;
* kortizol səviyyəsini azaldaraq stresslə mübarizə aparmağa kömək edir.

Gündəlik həyata hərəkəti necə daxil etməli?

Ekspertlər bildirirlər ki, idmana istənilən yaşda başlamaq mümkündür. Hətta kiçik aktivlik belə fayda verir.

Tövsiyə olunur:

* həftədə ən az 150 dəqiqə orta intensivlikdə və ya 75 dəqiqə intensiv fiziki aktivlik;
* həftədə ən az iki dəfə güc məşqləri.

Sadə üsullar:

* gündəlik gəzinti, dartınma, yoqa və ya üzgüçülük;
* kardio və güc məşqlərinin birləşdirilməsi;
* rəqs və ya bağçılıq kimi xoş fəaliyyətlərin seçilməsi.

Uzunömürlülüyü artıran digər amillər

Balanslı qidalanma

Meyvə, tərəvəz, tam taxıllar, yağsız zülal və sağlam yağlar vacibdir. Xüsusilə Aralıq dənizi pəhrizi ömrü uzada bilən qidalanma modeli kimi göstərilir.

Keyfiyyətli yuxu

Böyüklərə gündə 7–9 saat yuxu tövsiyə olunur. Yuxusuzluq ürək-damar xəstəlikləri, piylənmə və erkən qocalma riskini artırır.

Sosial əlaqələr

Dostlar və ailə ilə ünsiyyət stressi azaldır, emosional vəziyyəti yaxşılaşdırır və ömrü uzada bilər. Sosial təcrid isə erkən ölüm riskini artırır.

Zehni aktivlik

Oxumaq, yeni bacarıqlar öyrənmək və tapmacalarla məşğul olmaq beyin funksiyalarını qoruyur və demensiya riskini azaldır.

Ömrü qısaldan vərdişlər

Mütəxəssislər aşağıdakı davranışlardan uzaq durmağı tövsiyə edir:

* siqaret çəkmək;
* hərəkətsiz həyat tərzi;
* həddindən artıq spirt istifadəsi;
* şəkər və emal olunmuş məhsullarla zəngin qidalanma.

Ekspertlər vurğulayırlar ki, hətta kiçik dəyişikliklər belə sağlamlığa və ömrün uzanmasına ciddi təsir göstərə bilər.

Samir