Çinli alimlər burunun kəsilməsi ilə cəzalandırmanın mümkünlüyünü göstərən ilk arxeoloji sübutu aşkar ediblər. Bunun izləri təxminən 1298-1404-cü illərdə, Yuan sülaləsinin sonu və Min sülaləsinin başlanğıcı dövründə yaşamış qadının skeletində müəyyən edilib. Tədqiqatçılar xəsarətin mal-qara oğurluğuna görə verilən cəza nəticəsində yarana biləcəyini ehtimal edirlər. 

HİT.az xəbər verir ki, araşdırma "Journal of Archaeological Science: Reports" (JAS) jurnalında dərc olunub.

Qadının kəlləsində burun sümüklərinin ciddi zədələnməsi, burun boşluğunun yerləşdiyi dəliyin genişlənməsi və sümük çıxıntıları aşkar edilib. Bununla yanaşı, xəsarətlər qadın hələ sağ ikən sağalıb. Bu isə travmanın ölümündən bir neçə il əvvəl baş verdiyini, ölümündən dərhal əvvəl olmadığını göstərir.

Alimlər bu cür toxuma dağıntısına səbəb ola biləcək xəstəlik əlamətlərinə rast gəlməyiblər.

Əlamətlərin məcmusuna əsasən tədqiqatçılar ən mümkün səbəbin məcburi burun amputasiyası olduğunu düşünürlər. Bununla belə, onlar digər ehtimalları, o cümlədən ağır travmanı tamamilə istisna etməyin mümkün olmadığını vurğulayırlar.

Burunun kəsilməsi ilə cəzalandırma Çində bu arxeoloji sübutdan xeyli əvvəl məlum idi. Bu cəza "beş cəza" adlanan sistemə daxil idi və qədim sülalələr dövrünə aid mənbələrdə də qeyd olunur.

Xüsusilə Yuan dövrünün qanunlarında iri mal-qaranın oğurlanmasına görə burunun kəsilməsi nəzərdə tutulurdu.

Qadın üzüaşağı vəziyyətdə dəfn edilib. Bu, qəbiristanlıqda aşkar edilmiş qəbirlər arasında yeganə belə dəfn olub. Tədqiqatçılar dəfn üsulunun onun məhkum statusu ilə əlaqəli ola biləcəyini ehtimal edirlər, lakin bunun dəqiq səbəbini müəyyənləşdirmək mümkün deyil.

Müəlliflər qeyd edirlər ki, oxşar xəsarətlər digər qədim kəllələrdə də baş verə bilərdi və belə halların arxeoloji tədqiqatlar zamanı nəzərdən qaçması mümkündür.

Samir