Kəllə-beyin travması (KBT) keçirmiş insanlar ümumi əhali ilə müqayisədə beyin xərçəngindən ölüm riskinə daha çox məruz qala bilirlər.

HİT.Az xəbər verir ki, araşdırma “Neuroepidemiology (NE)” jurnalında dərc olunub.

ABŞ-ın Brigham General Hospitalında aparılan tədqiqatda 1987–2024-cü illər arasında ixtisaslaşmış reabilitasiya mərkəzlərində müalicə alan 20 mindən çox KBT xəstəsinin məlumatları təhlil edilib. Daha sonra bu qrupda beyin xərçəngindən ölüm göstəriciləri yaş, cins, irq və digər amillər nəzərə alınmaqla ümumi populyasiya ilə müqayisə edilib.

Nəticələr göstərib ki, kəllə-beyin travması keçirmiş şəxslərdə beyin xərçəngindən ölüm riski orta hesabla 1,75 dəfə yüksəkdir. Ən güclü əlaqə başın deşici güllə yarası aldığı hallarda müşahidə olunub — bu qrupda risk 14 dəfədən çox yüksək qiymətləndirilib.

Həmçinin “mürəkkəb yüngül KBT” kimi tanınan hallarda da risk artımı qeydə alınıb. Bu vəziyyətdə simptomlar nisbətən yüngül olsa da, görüntüləmə müayinələrində beyin struktur zədələnmələri aşkar edilir. Bu qrupda beyin xərçəngindən ölüm riski ümumi əhali ilə müqayisədə təxminən 4 dəfə yüksək olub.

Alimlər bu əlaqənin dəqiq mexanizminin hələ tam aydın olmadığını bildirirlər. Mümkün izahlardan biri kimi travmadan sonra beyin toxumasında uzunmüddətli iltihabi proseslərin inkişafı göstərilir ki, bu da illər sonra bədxassəli proseslərə şərait yarada bilər.

Tədqiqatçılar vurğulayırlar ki, araşdırma birbaşa səbəb-nəticə əlaqəsini sübut etmir, lakin KBT keçirmiş risk qruplarında uzunmüddətli tibbi nəzarətin vacibliyini ortaya qoyur.

Samir